Vegan beslenmede diş sağlığını korumak için nelere dikkat edilmeli?

Özellikle kalsiyum ve D vitamini başta olmak üzere protein, B12 vitamini, demir ve çinko gibi besin öğelerinin yeterli alınmasının önemine dikkat çeken Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Yeliz Güneş, “Özellikle dişlerin gelişim döneminde genç bireylerde bu besin öğelerinin yetersizliği, dişin temel yapısı olan mine ve dentinin mineralizasyonunu olumsuz etkileyebilir. Erişkinlerde ise uzun süreli kalsiyum ve D vitamini yetersizliği, kemik mineral yoğunluğunun azalmasına ve çene kemiğinde kayıp riskinin artmasına neden olabilir.” dedi. Dengeli bitkisel beslenmenin genel sağlıkla birlikte ağız sağlığını da desteklediğini ifaden eden Dr. Öğr. Üyesi Güneş, takviyelerin uzman hekim tavsiyesiyle kullanılması gerektiğini vurguladı.

Üsküdar Üniversitesi Diş Hastanesi Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Yeliz Güneş, vejetaryen ve vegan beslenmenin ağız ve diş sağlığı üzerindeki etkileri, dikkat edilmesi gereken besin öğeleri ve doğru ağız bakımının önemi hakkında açıklamalarda bulundu.

Vegan beslenmede kalsiyum ve D vitamini diş sağlığı için önemli!

Vejetaryen ve vegan beslenmenin doğru planlandığında sağlıklı ve dengeli bir beslenme biçimi olabileceğini ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Yeliz Güneş, “Bununla birlikte, özellikle hayvansal kaynaklı besinlerin daha fazla kısıtlandığı vegan beslenmede kalsiyum ve D vitamini alımı yetersiz olabilir. Farklı besin kaynaklarıyla bu eksikliğin giderilmesine dikkat edilmeli.” dedi.

Kalsiyum ve D vitamininin, dişlerin gelişimi ve çene kemiklerinin sağlığının korunmasında önemli rol oynadığına işaret eden Dr. Öğr. Üyesi Güneş, “Özellikle dişlerin gelişim döneminde genç bireylerde bu besin öğelerinin yetersizliği, dişin temel yapısı olan mine ve dentinin mineralizasyonunu olumsuz etkileyebilir. Erişkinlerde ise uzun süreli kalsiyum ve D vitamini yetersizliği, kemik mineral yoğunluğunun azalmasına ve çene kemiğinde kayıp riskinin artmasına neden olabilir. Bu nedenle vejetaryen ve vegan bireylerde önemli olan hayvansal gıdaların tüketilip tüketilmemesinden ziyade kalsiyum ve D vitamini gereksiniminin farklı besin kaynaklarıyla yeterli şekilde karşılanmasıdır.” şeklinde konuştu.

Dengeli bitkisel beslenme ağız sağlığını da destekliyor!

Vejetaryen veya vegan beslenmenin tek başına diş eti hastalıkları için bir risk faktörü olmadığına değinen Dr. Öğr. Üyesi Güneş, “Hatta sebze, meyve, tam tahıl ve baklagillerden zengin, dengeli bir bitkisel beslenme; lif, vitamin ve antioksidan içeriği sayesinde genel sağlığın yanı sıra ağız sağlığını da destekleyebilir.” dedi.

Mevcut çalışmaların, vejetaryen ve vegan beslenme ile diş eti sağlığı arasında genel olarak olumsuz bir ilişki ortaya koymadığını hatırlatan Dr. Öğr. Üyesi Güneş, şunları söyledi:

“Hatta bazı çalışmalarda, bu bireylerde diş eti iltihabı ve kanama gibi bulguların daha az görülebildiği bildirilmiştir. Bu durumun, bitkisel beslenmenin sebze ve meyvelerden zengin olması ve buna bağlı olarak daha fazla lif, vitamin ve antioksidan içermesiyle ilişkili olabileceği düşünülüyor. Ancak, beslenmenin iyi planlanması önemli. Besin öğelerinin yetersizliği bağışıklık sistemi, ağız dokularının bütünlüğü ve iyileşme süreçlerini olumsuz etkileyebilir.”

Vegan ve vejetaryen beslenmede tüm besin öğeleri yeterli alınmalı!

Vegan ve vejetaryen beslenmede kalsiyum ve D vitamininin yanı sıra B12 vitamini, demir, çinko, protein ve Omega-3 yağ asitlerinin yeterli alınmasına da dikkat edilmesi gerektiğine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Güneş, “Özellikle B12 vitamini doğal olarak çoğunlukla hayvansal kaynaklı besinlerde bulunduğundan, özellikle vegan bireylerde yeterli B12 alımının sağlanması önem taşır.” dedi.

Proteinin kemik ve ağız dokularının yapımı ve onarımı için gerekli olduğunu kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Güneş, “Demir ve çinko ise bağışıklık sistemi ve dokuların sağlıklı işlevlerinin sürdürülmesinde rol oynar. Omega-3 yağ asitleri vücudun iltihaplanmaya karşı verdiği yanıtın düzenlenmesine yardımcı olur. Bu nedenle vegan ve vejetaryen beslenmede tek bir vitamin veya minerale odaklanmak yerine çeşitli ve dengeli beslenerek tüm bu besin öğelerinin yeterli miktarda alınması önemlidir.” açıklamasını yaptı.

Takviyeler kişisel ihtiyaçlara göre kullanılmalı!

Vejetaryen ve vegan beslenen bireylerde kalsiyum ve D vitamini takviye gereksiniminin her birey için aynı olmadığını aktaran Dr. Öğr. Üyesi Güneş, “Öncelikle bu besin öğelerinin günlük beslenmeyle yeterli miktarda alınması hedeflenmeli; beslenmeyle gereksinimin karşılanamadığı veya eksiklik saptandığı durumlarda takviye kullanımı değerlendirilmeli.” dedi.

Takviye gereksinimi ve kullanılacak dozun kişinin yaşı, beslenme düzeni, güneş ışığından yararlanma düzeyi, genel sağlık durumu ve gerektiğinde yapılan kan tetkikleri göz önünde bulundurularak belirlenmesi gerektiğini ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Güneş, özellikle D vitamini takviyelerinin gereksiz veya yüksek dozda kullanımından kaçınılması ve ihtiyaç halinde sağlık profesyoneli önerisiyle kullanılması gerektiği uyarısında bulundu.

Ağız ve diş sağlığı için düzenli bakım şart!

Vejetaryen ve vegan bireylerde ağız ve diş sağlığının korunması için çeşitli ve dengeli beslenmenin; protein, vitamin ve minerallerin yeterli alımına dikkat etmenin önemini yineleyen Dr. Öğr. Üyesi Yeliz Güneş, sözlerini şöyle tamamladı:

“Bitkisel beslenmede önemli yer tutan meyve ve sebzeler sağlıklı beslenmenin bir parçasıdır. Ancak meyvelerin, meyve sularının ve asitli içeceklerin gün içinde sık tüketilmesi diş minesinde erozyon riskini artırabilir. Benzer şekilde şeker içeriği yüksek atıştırmalıkların sık tüketilmesi de çürük riskini artırabilir. Bu nedenle yalnızca tüketilen besinlerin içeriğine değil, tüketim sıklığına da dikkat edilmeli.

Ağız bakımında dişlerin günde iki kez, yaklaşık iki dakika boyunca fırçalanması, yalnızca vejetaryen ve vegan bireylere değil, herkese önerilir. Diş fırçasının ulaşamadığı bölgelerde biriken besin artıklarının uzaklaştırılması için diş ipi veya ara yüz fırçası gibi uygun ağız bakım araçları kullanılmalı. Bunun yanı sıra, ağız ve diş sağlığının korunması ve olası sorunların erken dönemde fark edilebilmesi için düzenli diş hekimi kontrollerine gidilmeli.”