Tip 2 diyabet hastaları için böbrek sağlığında yeni araştırma

Tip 2 diyabet ve buna bağlı gelişen kronik böbrek hastalığı, dünya genelinde milyonlarca insanı ve organ fonksiyonlarını tehdit eden en yaygın sağlık sorunları arasında yer alıyor. Son yıllarda özellikle kilo yönetimi ve şeker kontrolündeki başarısıyla gündeme gelen ‘semaglutid’ etken maddeli ilaçların, böbrekleri koruyucu etkileri bilim dünyasının merceğinde. Tıp literatürünün saygın dergilerinden Nature Medicine’da yayımlanan REMODEL araştırması, ilacın böbrek dokusu üzerindeki hücresel düzeydeki etkilerini inceledi. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Medicana International İzmir Hastanesi Nefroloji Uzmanı Dr. Sinan Erten, yeni araştırmanın sonuçlarını ve hastalar için ne anlam ifade ettiğini detaylarıyla paylaştı.

Mucize gibi görülmemeli

REMODEL çalışması kapsamında, tip 2 diyabet ve kronik böbrek rahatsızlığı bulunan 106 kişi 52 hafta boyunca yakından takip edildi. Bir gruba haftalık 1 mg semaglutid, diğer gruba ise plasebo (etkisiz ilaç) uygulandı. Süreç boyunca hastalar gelişmiş MR görüntülemelerinin yanı sıra moleküler düzeyde incelemeler, biyopsiler ve genetik haritalama yöntemleriyle analiz edildi. Elde edilen veriler; ilacın böbreklerdeki damar direncini azaltabileceğini, doku sertleşmesi olarak bilinen fibrozisin ilerlemesini engelleyebileceğini ve süzme sistemini oluşturan damar hücrelerinin yapısını olumlu etkileyebileceğini gösterdi. Araştırmanın biyolojik süreçleri anlamak açısından kıymetli olduğunu ancak doğrudan bir mucize olarak görülmemesi gerektiğini belirten Uzm. Dr. Sinan Erten, “REMODEL, semaglutidin böbrek koruyucu etkisinin damar direnci, endotel sağlığı ve fibrozis üzerinden gelişebileceğini destekliyor; ancak bu mekanizmaları kesin olarak kanıtlamıyor. En kritik nokta, çalışmanın birincil sonlanımlarının anlamlı çıkmaması. Çalışmanın sonuçlarından semaglutidin direkt böbrekteki fibrozisi gerilettiği, böbreğin süzme fonksiyonunu artırdığı sonucunu çıkarmamak gerekiyor. Bu ilacın zayıflatıcı ve şekeri düşürücü etkilerinin de bu parametrelere olumlu katkısı vardır” diye konuştu.

Asıl güçlü ispat FLOW araştırması

Yeni çalışmanın, ilacın klinik başarısını kanıtlayan geniş çaplı araştırmaların biyolojik temelini açıklığına kavuşturduğunu ifade eden Uzm. Dr. Sinan Erten, hekimlerin karar verirken dayandığı ana kaynağa dikkat çekti. Uzm. Dr. Sinan Erten, “Bir başka çalışmada klinik karar açısından asıl güçlü dayanak FLOW araştırmasıdır. 3 bin 533 hastada, ortalama 3-4 yıllık takip sürecinde; böbrek yetmezliği, süzme kapasitesinde yüzde 50 veya daha fazla kayıp yaşanması ya da böbrek ve kalp-damar hastalıklarına bağlı ölüm gibi bileşik risklerde yüzde 24 oranında nispi bir azalma sağlandığı gösterildi. Üstelik sadece böbreğe özgü durumlarda da doğrudan fayda gözlendi. Bu nedenle REMODEL’i, FLOW çalışmasında görülen bu klinik yararın arka planındaki biyolojik sebepleri güçlendiren bir araştırma olarak değerlendiririm. ‘Semaglutid böbrek sertleşmesini geri çeviriyor’ veya ‘tüm kronik böbrek hastalıklarında aynı yararı sağlar’ yorumlarını yapmak için henüz erken, daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır” açıklamasını kaydetti.

Diyabet ve böbrek hastaları için bu tür bilimsel gelişmelerin umut verici olmasının yanında reçeteli ilaç kullanımında bireysel durumların daha önemli olduğuna vurgu yapan Uzm. Dr. Sinan Erten, her hastanın böbrek evresi, genel sağlık durumu ve metabolik yapısı farklı olduğundan, böbrek koruyucu tedavilerin mutlaka nefroloji ve endokrinoloji uzmanlarının gözetiminde planlanması gerektiğini söyledi.