'Yemeklerinizde küçük değişikliklerle kan şekerini kontrol etmek mümkün'

İstanbul Bilgi Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Dr.

GİRİŞ: 13 Kasım 2025 - 10:40

'Yemeklerinizde küçük değişikliklerle kan şekerini kontrol etmek mümkün'

Fotoğraf : BEYAZ

İstanbul Bilgi Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Emre Batuhan Kenger, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü’nde diyabet hastalarının kan şekeri kontrolünü destekleyecek önerilerde bulundu. Kenger, diyabetin kan şekerinin kronik olarak yüksek seyretmesiyle karakterize metabolik bir hastalık olduğunu belirterek “Kan şekerini kontrol altında tutmak, diyabetin uzun vadeli komplikasyonlarını önlemek açısından büyük önem taşır. Özellikle beslenme alışkanlıklarında yapılacak basit değişikliklerle, kan şekeri dalgalanmalarını azaltmak ve daha dengeli seyretmesini sağlamak mümkün” dedi.

Yemeğe hangi besinle başladığınız önemli

Besinlerin tüketim sırası, kan şekeri üzerindeki etkisini doğrudan belirliyor. Kenger, öğünlere lifli sebze veya salata ile başlamanın, midede sindirim hızını etkileyerek glikozun kana karışma hızını değiştirdiğini belirtti: “Öğünlere sebze ve proteinle başlayıp karbonhidratı en sona bırakmak kan şekerinin daha kontrollü yükselmesini sağlar. Yapılan araştırmalar, aynı öğünde karbonhidratı sona bırakan bireylerin kan şekeri ve insülin düzeylerinin çok daha düşük olduğunu gösteriyor” dedi.

Pişirme şekli ve sıcaklığı kan şekerini etkiliyor

Yiyeceklerin pişirilme yöntemleri, süresi ve servis sıcaklığının yiyeceklerin glisemik indeksini değiştirebildiğini belirten Kenger, “Karbonhidrat içeren besinlerin pişirilme biçimi, nişastanın yapısını ve sindirim hızını değiştirerek glisemik indeksini etkiler. Bir besin ne kadar uzun süre pişirilir veya işlemden geçirilirse o kadar hızlı sindirilir ve kan şekerini o denli hızlı yükseltir. Patates gibi nişastalı bir gıdayı fırında çok uzun süre pişirmek veya ezerek püre haline getirmek, nişastayı kolay parçalanır duruma getirip daha yüksek bir glisemik etki yaratabilir. Buna karşın, bazı pişirme ve hazırlama hileleriyle aynı yiyeceğin kan şekerine etkisini azaltmak mümkün” dedi.

Kenger, pişirme sürecinde “dirençli nişasta” oluşturmanın önemine dikkat çekerek “Pişirilip soğutulan pirinç, makarna veya patates daha fazla dirençli nişasta içerir. Bu formdaki nişasta ince bağırsakta sindirilmez, dolayısıyla kan şekerini klasik nişastalar kadar yükseltmez ve bağırsaklardaki faydalı bakteriler için lif benzeri bir görevi olur. Yapılan araştırmalar, taze pişmiş sıcak pilav yerine pişirilip 24 saat buzdolabında soğutulduktan sonra ısıtılan pirincin 2,5 kat daha fazla dirençli nişasta içerdiğini ve tüketildiğinde kan şekerinde daha küçük bir yükselişe yol açtığını gösteriyor. Benzer şekilde, soğutulmuş patatesin glisemik indeksi, sıcak patatese kıyasla da yüzde 25–28 daha düşüktür” dedi.

Kenger, makarna gibi nişastalı yiyeceklerin çok yumuşayana kadar pişirilmesinin, nişastayı fazla jelatinize ederek glisemik indeksini yükselttiğini belirtti. Buna karşın, “al dente” yani biraz daha kısa süre pişirilmiş makarnanın daha yavaş sindirildiğini ve kan şekerini daha yavaş yükselttiğini de vurguladı.

‘Sebzeyi püre yapmak yerine bütün tüketin’

Yiyeceklerin fiziksel formunun önemine değinen Kenger, “Bütün halde tüketilen tahıllar veya sebzeler, meyveler püre veya suyu sıkılmış formlara göre daha düşük glisemik etki gösterir. Aynı besini farklı şekillerde hazırlamak kan şekeri üzerinde farklı etkiler yaratabilir. Daha düşük ısıda veya kısa süre pişirmeyi, yemekleri mümkünse biraz soğutup tüketmeyi, besinlerin lifli kısımlarını öğünlerde bırakmayı deneyerek glisemik yükü azaltabilirsiniz” dedi.

‘Hızlı yemekten kaçının’

Kenger, günlük yaşamda uygulanabilecek bazı pratik önerilere de dikkat çekti. Yemekleri yavaş tüketmenin, yemek sonrası kan şekeri ve insülin seviyelerinin yükselmesini önlediğini belirterek yavaş yemenin hem tokluk sinyallerini artırdığını hem de daha dengeli bir kan şekeri seyri sağladığını vurguladı. Öğün atlamamanın ve porsiyonları dengelemenin de önemli olduğunu ifade eden Kenger, uzun süre aç kalıp ardından fazla yemek yemenin kan şekerinde keskin yükselişlere yol açabileceğini, bu nedenle üç ana ve üç ara öğün şeklinde düzenli beslenmenin faydalı olduğunu söyledi. Ayrıca, günde bir çay kaşığı tarçın tüketiminin açlık kan şekerini düşürmeye ve insülin duyarlılığını artırmaya yardımcı olabileceğini, yemek sonrası 5–10 dakikalık hafif bir yürüyüşün de kan şekeri artışını yavaşlattığını belirtti.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Haber Kaynağı : BEYAZ

İstanbul Bilgi Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Dr.

Gündem

Büyükşehir'in bereket sofrası Torbalı'da

Başkan Çerçioğlu İncirliova'da İftar Sofrasında Vatandaşlar İle Bir Araya Geldi

Yeni Kuruçeşme Merkez Camii şekillenmeye başladı

Oda Başkanı Çelik'ten Başkan Topaloğlu'na ziyaret

Kemer'de yeşil alanlarda bakım çalışması

Zabıtadan market ve fırınlarda denetim

Yorum Ekle

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Zorunlu alanlar * ile işaretlenmiştir

Yorumunuz

Adınız Soyadınız

O AV P

1	Galatasaray	23	55	55
2	Fenerbahçe	23	52	53
3	Trabzonspor	23	45	48
4	Beşiktaş	23	44	43
5	Göztepe	23	27	41
6	Başakşehir	23	40	36
7	Samsunspor	23	25	31
8	Kocaelispor	23	21	30
Tamamını Göster
15	Eyüpspor	23	19	21
16	Kasımpaşa	23	20	20
17	Kayserispor	23	18	19
18	Karagümrük	23	20	13

O AV P

1	Erzurumspor	27	57	57
2	Esenler Erokspor	27	65	56
3	Amed Sportif	27	56	54
4	Arca Çorum FK	27	43	47
5	Bodrum FK	27	55	45
6	Pendikspor	27	38	45
7	Iğdır FK	27	36	41
8	Manisa FK	27	42	40
Tamamını Göster
17	Serik Belediyespor	27	29	29
18	Sakaryaspor	27	34	24
19	Hatayspor	27	19	7
20	A.Demirspor	27	16	-45

O AV P

1	Arsenal	28	56	61
2	M.City	27	56	56
3	Aston Villa	27	38	51
4	M. United	27	48	48
5	Chelsea	27	48	45
6	Liverpool	27	42	45
7	Brentford	27	40	40
8	Bournemouth	27	43	38
Tamamını Göster
17	N. Forest	27	25	27
18	West Ham United	27	32	25
19	Burnley	27	29	19
20	Wolves	28	18	10

O AV P

1	Bayern Munih	23	85	60
2	B. Dortmund	23	49	52
3	Hoffenheim	23	49	46
4	VfB Stuttgart	23	44	43
5	RB Leipzig	23	44	41
6	Leverkusen	22	43	39
7	Freiburg	23	34	33
8	E. Frankfurt	23	46	31
Tamamını Göster
15	Wolfsburg	23	33	20
16	St. Pauli	23	22	20
17	Werder Bremen	23	23	20
18	FC Heidenheim	23	22	14

O AV P

1	Barcelona	25	67	61
2	Real Madrid	25	54	60
3	Villarreal	25	47	51
4	Atletico Madrid	25	42	48
5	Real Betis	25	40	42
6	Celta Vigo	25	34	37
7	Espanyol	25	31	35
8	Athletic Bilbao	25	29	34
Tamamını Göster
17	Elche	25	32	25
18	Mallorca	25	29	24
19	Levante	25	26	18
20	Real Oviedo	24	16	17

O AV P

1	Inter	26	62	64
2	AC Milan	26	41	54
3	SSC Napoli	26	39	50
4	Roma	26	34	50
5	Juventus	26	43	46
6	Como	26	41	45
7	Atalanta	26	36	45
8	Bologna	26	35	36
Tamamını Göster
17	Cremonese	26	21	24
18	Lecce	26	17	24
19	Pisa	26	20	15
20	Verona	26	19	15

O AV P

1	PSG	23	52	54
2	Lens	23	44	52
3	Lyon	23	37	45
4	Marsilya	23	48	40
5	Lille	23	36	37
6	Rennes	23	37	37
7	Strasbourg	23	39	34
8	AS Monaco	23	38	34
Tamamını Göster
15	Paris FC	23	27	23
16	Auxerre	23	17	17
17	Nantes	23	22	17
18	Metz	23	22	13

O AV P

1	PSV Eindhoven	24	70	62
2	Feyenoord	24	55	48
3	NEC Nijmegen	24	59	43
4	Ajax	24	47	43
5	Alkmaar	24	42	39
6	FC Twente	24	39	38
7	S. Rotterdam	24	31	37
8	FC Utrecht	24	36	31
Tamamını Göster
15	FC Volendam	24	26	24
16	NAC Breda	24	25	22
17	Telstar	24	28	18
18	Heracles	24	31	17