Tarihi Liman Kenti'nin UNESCO yolculuğunda gözler 2028'e çevrildi

GİRİŞ: 14 Kasım 2025 - 10:55

Fotoğraf : BEYAZ

Konak Pier’den başlayıp Kadifekale’ye kadar uzanan bölgenin içinde yer aldığı İzmir Tarihi Liman Kenti'nin, UNESCO Dünya Mirası Kalıcı Listesi'ne girmesine yönelik çalışmalar tüm hızıyla devam ediyor. Bölgenin 2020 geçici listeye girmesinin hemen ardından kent paydaşlarının desteği ile başlatılan çalışmalarda önemli aşamaya gelindi. Adaylık dosyasına son şeklini verecek hazırlıklar sürerken, dosyanın 2026 yılının ilk çeyreğinde Kültür ve Turizm Bakanlığı’na ulaştırılması planlanıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın adaylık dosyasını UNESCO’ya iletmesinin ardından 2027 yılında UNESCO uzmanlarının kente gelmesi, 2028 yılında ise İzmir Tarihi Liman Kenti’nin UNESCO Dünya Mirası Kalıcı Listesi’ne girmesi hedefleniyor.

Velibeyoğlu: Uluslararası görünürlük ve prestij sağlıyor

UNESCO adaylığının önemine vurgu yapan İzmir Büyükşehir Belediyesi Kent Tarihi, Tanıtım ve Turizm Dairesi Başkanı Hasibe Velibeyoğlu, “UNESCO adaylığı kültürel ve doğal mirasın istisnai bir evrensel değere sahip olduğunu vurgulamakta ve bu değerlerin tüm insanlık adına korunmasını amaçlamaktadır. Listeye kabul edilen alanlar, sadece ait oldukları ülkeler için değil, tüm dünya için önemli kabul edilmekte; bu durum uluslararası görünürlük ve prestij sağlamakla birlikte, alanların korunması ve sürdürülebilir şekilde yönetilmesi konusunda taraflara önemli sorumluluklar yüklüyor. İzmir, Efes (2015) ve Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı (2014) ile UNESCO listesinde yer alan kentlerden biri. Ayrıca İzmir; Birgi Tarihi Kenti ile Foça, Çandarlı ve Çeşme kaleleri gibi alanlarla da UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alıyor. UNESCO geçici listesine 2020’de dahil edilen İzmir Tarihi Liman Kenti adaylık çalışmaları İzmir Tarihi Liman Kenti Alan Başkanlığı koordinasyonunda İzmir Büyükşehir Belediyesi, İzmir Valiliği, Konak Belediyesi, İzmir Kalkınma Ajansı gibi çok sayıda kurum, kuruluş, sivil toplum örgütü, üniversite ve akademisyenin desteğiyle devam ediyor” dedi.

“Tarihi bir fırsat sunacak”

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin UNESCO çalışmalarında bir yandan sürecin organizasyonu ile ilgili katkı sağlarken diğer yandan tarihi merkezin canlanması ve korunması amacıyla proje ve faaliyetler yürüttüğünü belirten Velibeyoğlu, “UNESCO çalışmalarında kullanılması için bina tahsisi, paydaşları bir araya getiren organizasyonlar, süreçte raportör olarak görev yapan uzman personelin istihdamı gibi konularda destek sağlıyoruz. İzmir Büyükşehir Belediyesi, 2002 yılından bu yana, planlama, kentsel tasarım, sokak sağlıklaştırma, bakım-onarım, cephe iyileştirme ve restorasyon uygulamaları gibi pek çok projeyi hayata geçirmiştir. Agora, Antik Tiyatro ve Kadifekale çevresinde yürüttüğü kamulaştırmalar ile arkeolojik kültür katmanlarının ortaya çıkarılması ve görünür kılınmasını sağlamış, Kazı Başkanlığı’nı maddi olarak destekleyerek bu odaklarda yürütülen bilimsel kazı çalışmalarının hızlanmasına olanak tanımıştır. ‘Dünya Mirası’ listesinde yer almak, alanın özgün kimliğinin belgelenmesi, korunması ve tanıtılması adına tarihi bir fırsat sunacak. Diğer yandan yerel ekonomiye katkı sağlaması, kültürel değerlere duyarlı ve uzun süreli etkileşim kuran ziyaretçi türünü teşvik etmesi beklenen diğer olumlu çıktılar” diye konuştu.

“İzmir’in şansı yüksek”

Sürecin 2018 yılında başladığını ve İzmir Tarihi Liman Kenti'nin, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne 2020 yılında girdiğini hatırlatan İzmir Tarihi Liman Kenti Alan Başkanı Abdülaziz Ediz, “İzmir UNESCO açısından baktığımızda Türkiye’de en şanslı illerden birisi. Bir tarafta Bergama, diğer tarafta Efes olmak üzere iki kalıcı listede, üç geçici listede olan yerlerimiz var. İyi bir çalışma yapıldı. Bu çalışmaları yıl sonuna kadar tamamlayıp, 2026 yılının ilk çeyreğinde dosyayı bakanlığa teslim edecek hale getirmek istiyoruz. Özetle 2026’da Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın UNESCO’ya gönderebileceği hazır dosyalar arasında İzmir’in olmasını hedefliyoruz. Kültür ve Turizm Bakanlığı, dosyayı 2026’da gönderecek olursa 2027’de UNESCO uzmanları kentimize gelecek. ICOMOS’un yaptığı gibi İzmir’de yerinde inceleme yapacaklar. Kalıcı listeye girmemiz 2028 yılında gerçekleşebilir. Mevzuat olarak da işleyiş bu şekilde” ifadelerini kullandı.

10 kişilik Bilim Kurulu hazırladı

İzmir Tarihi Liman Kenti Adaylık Dosyası, İzmir Tarihi Liman Kenti Alan Başkanlığı uzmanları tarafından, Dokuz Eylül Üniversitesi, Ege Üniversitesi, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi ve Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nden akademisyenlerin katılımıyla oluşturulan 10 kişilik Bilim Kurulu’nun iş birliğiyle hazırlandı. İzmir Tarihi Liman Kenti Alan Yönetim Planı, 29 Haziran 2022 tarihinde içinde İzmir Büyükşehir Belediyesi, İzmir Valiliği, Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü, İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü olmak üzere 17 üye kurum ve kuruluştan oluşan Eşgüdüm ve Denetleme Kurulu tarafından onaylanarak yürürlüğe girdi. Yönetim Planı ile paralel olarak adaylık dosyası 30 Aralık 2022 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığı’na teslim edildi.

Adaylık dosyasında son düzenlemeler

İzmir Tarihi Liman Kenti Alan Yönetim Planı ve UNESCO Dünya Miras Listesi için adaylık dosyasının tanıtımına ve uygulanmasına yönelik çalışmalar sürerken, mayıs ayında Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi (ICOMOS) kentte beş günlük bir inceleme ve değerlendirme yaptı. ICOMOS, yaptığı ön değerlendirme ve saha gezisinin ardından kalıcı listeye giriş için adaylık dosyasında yapılabilecek değişiklikler hakkında kurulu bilgilendirdi. Kurul, dosyaya son halini vermek için çalışmalarına devam ediyor. Adaylık dosyası ilerleyen süreçte Kültür ve Turizm Bakanlığı’na teslim edilecek ve kalıcı liste için bekleyiş başlayacak.

Tarihi Liman Kenti

Bugün tarihi İzmir olarak adlandırılan ve İzmir’e antik liman kenti olma özelliği sağlayan bölge, 19. yüzyılda bu liman kentine bir giriş kapısı olarak inşa edilen Konak Pier’den başlayarak Kadifekale’ye kadar uzanıyor. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde Tarihi Liman Kenti başlığıyla yer alan alanda Konak Meydanı ve Saat Kulesi gibi İzmir’in öne çıkan sembolleri bulunuyor; ayrıca zaman içinde iç limanın dolmasıyla genişleyen Kemeraltı Çarşısı ile dünyanın en eski ve en büyük açık hava alışveriş merkezlerinden birini de barındırıyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Haber Kaynağı : BEYAZ

O AV P

1	Galatasaray	23	55	55
2	Fenerbahçe	23	52	53
3	Trabzonspor	23	45	48
4	Beşiktaş	23	44	43
5	Göztepe	23	27	41
6	Başakşehir	23	40	36
7	Samsunspor	23	25	31
8	Kocaelispor	23	21	30
Tamamını Göster
15	Eyüpspor	23	19	21
16	Kasımpaşa	23	20	20
17	Kayserispor	23	18	19
18	Karagümrük	23	20	13

O AV P

1	Erzurumspor	27	57	57
2	Esenler Erokspor	27	65	56
3	Amed Sportif	27	56	54
4	Arca Çorum FK	27	43	47
5	Bodrum FK	27	55	45
6	Pendikspor	27	38	45
7	Iğdır FK	27	36	41
8	Manisa FK	27	42	40
Tamamını Göster
17	Serik Belediyespor	27	29	29
18	Sakaryaspor	27	34	24
19	Hatayspor	27	19	7
20	A.Demirspor	27	16	-45

O AV P

1	Arsenal	28	56	61
2	M.City	27	56	56
3	Aston Villa	27	38	51
4	M. United	27	48	48
5	Chelsea	27	48	45
6	Liverpool	27	42	45
7	Brentford	27	40	40
8	Bournemouth	27	43	38
Tamamını Göster
17	N. Forest	27	25	27
18	West Ham United	27	32	25
19	Burnley	27	29	19
20	Wolves	28	18	10

O AV P

1	Bayern Munih	23	85	60
2	B. Dortmund	23	49	52
3	Hoffenheim	23	49	46
4	VfB Stuttgart	23	44	43
5	RB Leipzig	23	44	41
6	Leverkusen	22	43	39
7	Freiburg	23	34	33
8	E. Frankfurt	23	46	31
Tamamını Göster
15	Wolfsburg	23	33	20
16	St. Pauli	23	22	20
17	Werder Bremen	23	23	20
18	FC Heidenheim	23	22	14

O AV P

1	Barcelona	25	67	61
2	Real Madrid	25	54	60
3	Villarreal	25	47	51
4	Atletico Madrid	25	42	48
5	Real Betis	25	40	42
6	Celta Vigo	25	34	37
7	Espanyol	25	31	35
8	Athletic Bilbao	25	29	34
Tamamını Göster
17	Elche	25	32	25
18	Mallorca	25	29	24
19	Levante	25	26	18
20	Real Oviedo	24	16	17

O AV P

1	Inter	26	62	64
2	AC Milan	26	41	54
3	SSC Napoli	26	39	50
4	Roma	26	34	50
5	Juventus	26	43	46
6	Como	26	41	45
7	Atalanta	26	36	45
8	Bologna	26	35	36
Tamamını Göster
17	Cremonese	26	21	24
18	Lecce	26	17	24
19	Pisa	26	20	15
20	Verona	26	19	15

O AV P

1	PSG	23	52	54
2	Lens	23	44	52
3	Lyon	23	37	45
4	Marsilya	23	48	40
5	Lille	23	36	37
6	Rennes	23	37	37
7	Strasbourg	23	39	34
8	AS Monaco	23	38	34
Tamamını Göster
15	Paris FC	23	27	23
16	Auxerre	23	17	17
17	Nantes	23	22	17
18	Metz	23	22	13

O AV P

1	PSV Eindhoven	24	70	62
2	Feyenoord	24	55	48
3	NEC Nijmegen	24	59	43
4	Ajax	24	47	43
5	Alkmaar	24	42	39
6	FC Twente	24	39	38
7	S. Rotterdam	24	31	37
8	FC Utrecht	24	36	31
Tamamını Göster
15	FC Volendam	24	26	24
16	NAC Breda	24	25	22
17	Telstar	24	28	18
18	Heracles	24	31	17