"Göktürklerin Gizemli Mirası: Taşbabalar" Filminin Galası Yapıldı

GİRİŞ: 24 Mayıs 2025 - 23:10

Fotoğraf : BEYAZ

T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı(TİKA), İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi (İKÇÜ) ve Moğolistan Kültürel Miras Merkezi iş birliğinde hazırlanan ve Moğolistan bozkırlarındaki taşbabaların restorasyon sürecini konu edinen “Göktürklerin Gizemli Mirası: Taşbabalar” filminin galası yapıldı.

İKÇÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Şaban Doğan ve Medya ve İletişim Bölüm Başkanı Prof. Dr. Cenk Demirkıran’ın yapımcılığını ve yönetmenliğini üstlendiği belgesel, bölgede yürütülen 10 yıllık saha çalışmalarını beyaz perdeye taşıyor.

TİKA’da yapılan galaya, Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Serdar Çam, TİKA Başkanı Serkan Kayalar, MHP Genel Başkan Başdanışmanı Prof. Dr. Ruhi Ersoy, Moğolistan’ın Ankara Büyükelçisi Gombosuren Munkhbayar, İKÇÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Yasin Bulduklu, İKÇÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Şaban Doğan, Türkiye’nin eski Ulanbator Büyükelçisi Zafer Ateş ve birçok davetli katıldı.

Dünya Mirası Açısından Önemli

Galada konuşan Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Serdar Çam, emeği geçenlere teşekkür ederek, bu çalışmaların ortak hafızaya katkıda bulunduğunu ve dünya mirası açısından önemli olduğunu vurguladı. Bakanlık olarak kültürel faaliyetlere yoğunlaştıklarını dile getiren Çam, özellikle kazı alanlarında çalışma sayısını artırdıklarını belirtti. Çam, Göktürkler‘in mirasının yaşatılması için çalışmalarda bulunduklarını, Türkiye'nin söyleyeceği, katkı sunabileceği birçok hususun olduğunu belirterek, Moğolistan'ı da Türk dünyasının bir parçası olarak gördüklerini söyledi. TİKA'nın son dönemde yaşanan en zorlu süreçleri başarılı bir şekilde atlattığını ve yapacağı birçok çalışmanın bulunduğunu kaydeden Çam, TİKA Başkanı Kayalar'ın zor dönemlerde önemli işlere imza attığını bildirdi.

Moğolistan'da 900'e Yakın Proje

TİKA Başkanı Kayalar da ajans olarak Moğolistan'da, 1994’ten beri 900'e yakın proje gerçekleştirdiklerini ve ortak kültürel mirasa dair projelerin iz bıraktığını dile getirdi. 1994'te başlattıkları "Moğolistan'daki Türk Anıtları Projesi"ne değinen Kayalar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatlarıyla Bilge Tonyukuk Anıtı’na giden 46 kilometrelik yolu asfaltladıklarını, Bilge Tonyukuk Anıtları başta olmak üzere Göktürk mirasının korunması için çalışmalarına devam ettiklerini söyledi. Kayalar, Göktürk dönemine ait 10 taşbabanın (mezar taşı) modern restorasyon yöntemleriyle yeniden ayağa kaldırıldığını, Orta Asya'daki Türk varlığını somut biçimde belgeleyen bu taşbabaların, gelecek kuşaklara bırakacakları kültürel mirasın en nadide örneklerinden biri olduğunu vurguladı.Restorasyonlar sırasında 4 bin kilometrelik bir sahanın tarandığını ve eserlerin bilimsel raporlamalarla kayıt altına alındığını belirten Kayalar, "Bu kıymetli süreç, bugün gösterimini yapacağımız 'Göktürklerin Gizemli Mirası: Taşbabalar' belgeseline ilham oldu." dedi.Kayalar, belgesele katkıda bulunan kurumlara teşekkür etti.

İkili İlişkilerin 56’ncı Yıl Dönümü

Son yıllarda özellikle kültürel alanda olmak üzere iki ülke arasındaki ilişkilerin daha da geliştiğini belirten Büyükelçi Munkhbayar ise bu yıl Moğolistan-Türkiye arasındaki ilişkilerin 56’ncı yıl dönümü olduğunu ama iki ülke arasındaki ilişkinin daha derin bir tarihsel geçmişinin bulunduğunu söyledi. Munkhbayar, projeye katkı sunanlara teşekkür etti.

Dünya Tarihinden Beyaz Perdeye

İKÇÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Yasin Bulduklu, 2019 sonrasında başlayan Moğolistan ile yapılan iş birlikleri ile dünyanın takip ettiği kültürel kalıntılara ulaşıldığını kaydetti. Prof. Dr. Şaban Doğan’ın bölgede yürütülen arkeolojik çalışmaların başındaki isim olduğunu aktaran Prof. Dr. Bulduklu, “Bizim bölgedeki arkeolojik çalışmalarımız bilim, tarih ya da kültürün izini sürmenin ötesinde bir boyuta sahip ve Türk-Moğol ilişkilerinin gelişiminde de özel bir anlam taşıyor. Prof. Dr. Doğan hocamıza tarihe ışık tutan çalışmaları nedeniyle Moğolistan Meclisi tarafından devlet nişanı verildi. Üniversitemiz ile Moğolistan’daki muhataplarımızın ortaklaşa yürüttüğü projeler sadece o bölge ile sınırlı değil. Van’ın Çaldıran ilçesinde yapılan arkeolojik kazılarda, İlhanlı hükümdarı Hülagü Han’a tarafından yapılan bir yazlık saray kalıntısı keşfedildi. Ayrıca Orhun Vadisi ve Tuul Nehri çevresindeki çalışmaların en görünür ayağını şüphesiz geçtiğimiz yıl keşfedilen Togu Balık oluşturmaktadır. Togu Balık, sadece fiziksel kalıntılar açısından değil; kent planlaması, yazıtlar, mezar yapıları ve günlük yaşam izleriyle Türk yerleşim tarihine ışık tutacaktadır Sonuç olarak üniversitemiz tarafından koordine edilen Moğolistan çalışmaları, sadece tarihî mirasın keşfiyle sınırlı kalmamakta; aynı zamanda çağdaş akademik diyalog, kültürel etkileşim ve stratejik iş birlikleri yoluyla Türkiye-Moğolistan ilişkilerini yeniden tanımlayan çok boyutlu bir vizyon ortaya koymaktadır. Ben, bu çalışmalarımızın tümünde yanımızda olan Kültür ve Turizm Bakanlığımıza ve TİKA’ya en kalbi şükranlarımı sunuyorum. TİKA Başkanımıza ve bölgedeki TİKA Koordinatörlerimize şahsım ve üniversitem adına teşekkür ediyorum. Bu filmde emeği geçen İKÇÜ Medya Merkezine ayrıca şükranlarımı sunuyorum” dedi

Belgesel Bilimsel Arşiv Niteliğinde

Üniversite olarak Moğolistan'da 10 yıldır önemli çalışmalar gerçekleştirdiklerini hatırlatan Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Şaban Doğan, ortak kültürel mirasa önemli katkılarda bulunma çabası içinde olduklarını ifade etti. Bu kapsamda 10 taşbabanın TİKA desteği ve Moğolistan Kültürel Miras Merkezi iş birliğiyle restore edildiğini aktaran Prof. Dr. Doğan, restorasyon sürecini belgesel formatında izleyiciyle buluşturarak farkındalık yaratmak istediklerini söyledi. Dekan Prof. Dr. Doğan, “Proje süresince yaklaşık 4000 kilometre yol kat ederek Göktürk dönemine ait insan figürlü taşlardaki hasarları inceledik. Bu süreçte, eserlerin fotogrametrik dokümantasyonları, restitüsyonları, restorasyonları ve bakımlarını yaptık. Restorasyonlar, TİKA tarafından 2023 yılında Moğolistan Kültürel Miras Merkezi’ne sağlanan mobil laboratuvar kullanılarak gerçekleştirildi. Çekimleri İKÇÜ Medya Merkezince yapılan 2 bölümden oluşan belgeselimiz, kültürel mirasımızın korunmasına yönelik önemli bir görsel arşiv niteliği taşıyor. Emeği geçen arkadaşlarıma teşekkür ediyorum” diye konuştu.

Açılış konuşmalarının ardından belgesel gösterimi yapıldı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Haber Kaynağı : BEYAZ

O AV P

1	Galatasaray	21	50	52
2	Fenerbahçe	21	48	49
3	Trabzonspor	21	41	45
4	Göztepe	21	27	40
5	Beşiktaş	21	37	37
6	Başakşehir	21	36	33
7	Samsunspor	21	24	30
8	Gaziantep FK	21	29	28
Tamamını Göster
15	Eyüpspor	21	17	18
16	Kasımpaşa	21	16	16
17	Kayserispor	21	17	15
18	Karagümrük	21	18	12

O AV P

1	Amed Sportif	24	53	49
2	Erzurumspor	24	44	48
3	Esenler Erokspor	24	55	47
4	Bodrum FK	24	49	42
5	Arca Çorum FK	24	36	41
6	Pendikspor	24	34	39
7	Iğdır FK	24	33	37
8	Keçiörengücü	24	46	36
Tamamını Göster
17	Serik Belediyespor	24	24	26
18	Sakaryaspor	24	32	23
19	Hatayspor	24	18	7
20	A.Demirspor	24	15	-28

O AV P

1	Arsenal	25	49	56
2	M.City	25	51	50
3	Aston Villa	25	36	47
4	M. United	25	46	44
5	Chelsea	25	45	43
6	Liverpool	25	40	39
7	Brentford	25	39	39
8	Everton	25	28	37
Tamamını Göster
17	N. Forest	25	25	26
18	West Ham United	25	31	23
19	Burnley	25	25	15
20	Wolves	25	16	8

O AV P

1	Bayern Munih	21	79	54
2	B. Dortmund	21	43	48
3	Hoffenheim	21	44	42
4	RB Leipzig	21	40	39
5	VfB Stuttgart	21	38	39
6	Leverkusen	20	39	36
7	Freiburg	21	32	30
8	E. Frankfurt	21	41	28
Tamamını Göster
15	Wolfsburg	21	29	19
16	Werder Bremen	21	22	19
17	St. Pauli	21	20	17
18	FC Heidenheim	21	19	13

O AV P

1	Barcelona	23	63	58
2	Real Madrid	23	49	57
3	Atletico Madrid	23	38	45
4	Villarreal	22	43	45
5	Real Betis	23	37	38
6	Espanyol	23	27	34
7	Celta Vigo	23	30	33
8	Real Sociedad	23	33	31
Tamamını Göster
17	Valencia	23	23	23
18	Rayo Vallecano	22	18	22
19	Levante	22	26	18
20	Real Oviedo	22	12	16

O AV P

1	Inter	24	57	58
2	AC Milan	23	38	50
3	SSC Napoli	24	36	49
4	Juventus	24	41	46
5	Roma	24	29	46
6	Como	23	37	41
7	Atalanta	24	32	39
8	Lazio	24	26	33
Tamamını Göster
17	Lecce	24	15	21
18	Fiorentina	24	27	18
19	Pisa	24	19	15
20	Verona	24	18	15

O AV P

1	PSG	21	48	51
2	Lens	21	37	49
3	Lyon	21	34	42
4	Marsilya	21	46	39
5	Lille	21	34	33
6	Rennes	21	31	31
7	Strasbourg	21	34	30
8	Toulouse	21	31	30
Tamamını Göster
15	Paris FC	21	26	22
16	Auxerre	21	14	14
17	Nantes	21	19	14
18	Metz	21	21	13

O AV P

1	PSV Eindhoven	22	66	59
2	Feyenoord	22	52	42
3	NEC Nijmegen	21	56	41
4	Ajax	22	42	39
5	S. Rotterdam	22	29	36
6	FC Twente	22	36	34
7	Alkmaar	22	37	33
8	FC Groningen	22	29	31
Tamamını Göster
15	FC Volendam	22	24	21
16	Telstar	22	26	17
17	Heracles	22	31	17
18	NAC Breda	22	23	16