Prof. Dr. Sağlamtimur'un 25 bin parçalık kibrit kutusu koleksiyonu görücüye çıktı

Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi Prof.

GİRİŞ: 25 Mart 2025 - 10:20

Prof. Dr. Sağlamtimur'un 25 bin parçalık kibrit kutusu koleksiyonu görücüye çıktı

Fotoğraf : BEYAZ

“Kibrit Çakıyorsun Karanlıkta” sergisi ziyaretçilerini bekliyor

Prof. Dr. Sağlamtimur’un 25 bin parçalık kibrit kutusu koleksiyonu görücüye çıktı

Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Haluk Sağlamtimur’un en eskisi 1935 yılına ait yaklaşık 25 bin parçalık kibrit kutusu koleksiyonu, “Kibrit Çakıyorsun Karanlıkta” sergisi ile gösterime sunuldu. Sergi, Karşıyaka Cerdelion Mutfak Sanatları Merkezinde sanatseverlere kapılarını açtı.

Koleksiyonu ile ilgili bilgiler veren Prof. Dr. Haluk Sağlamtimur, “Türkiye’de de yakın bir zamana kadar günlük yaşamımızın bir parçası olan kibrit kutularını 1970’li yılların başından itibaren toplamaya ve biriktirmeye başladım. Adıyaman’da geçen çocukluk yıllarımda, o dönem için ekonomik açıdan çok pahalı olmayan kibrit kutusu toplayıcılığı daha sonra koleksiyona dönüştü. Yaklaşık 50 yıldır kibrit kutusu toplamaktayım. Bu sergide Türkiye’de ve diğer ülkelerde üretilmiş olan kibrit kutularını görebilirsiniz. Koleksiyonda bulunan yaklaşık 25 bin kibritin yarısı yerli üretim, diğer yarısı ise 130-140 yabancı ülkeye aittir. Koleksiyonumdaki en eski kibritler 1935-36 yıllarına tarihlenmektedir” dedi.

“Kibrit kutuları tüketim alışkanlıklarını yönlendiriyordu”

Kibrit kutularının sosyo-ekonomik etkilerini anlatan Prof. Dr. Sağlamtimur, “Türkiye’de kibrit endüstrisi yaklaşık 100 yıldır varlığını sürdürmesine rağmen günümüzde rakibi çakmak ve elektrikli ocaklar nedeniyle kullanımdan kalkmak üzeredir. Günümüzdeki kullanımı giderek azalan kibritin, gelecek yıllarda varlığını nasıl devam ettireceği belirsizdir. Ülkemizde kentlere göç, şehirleşme gibi farklı sosyo-ekonomik nedenlerle en fazla kibrit üretimi1960-1990 yılları arasında yapılmıştır. Ayrıca bu tarihlerde kibrit kutuları üzerinde görülen grafiksel öğeler, hiçbir zaman bu kadar çeşitli ve zengin olmamıştır. Çünkü görsel anlamda iletişim araçlarının azlığı nedeniyle kibrit kutularının üzerindeki küçük alanlar her açıdan kamusal spot olarak adlandıracağımız bir öneme sahip olmuştur. Bu alanlar kalabalık kitlelere ulaşmak adına her türlü kamu spotu, sosyal mesaj veya reklam için sonuna kadar kullanılmıştır. Bu nedenle o tarihler kibrit kutuları açısından sosyal ve ekonomik anlamda önemli izler bıraktığını söyleyebiliriz. Kibrit kutularının üzerinde bulunan desen veya grafikler, toplumun tüketim alışkanlıklarını yönlendirmesi ve belirlemesi bağlamında da en ucuz mesaj iletme yöntemi olarak her zaman önemli olmuştur. O dönemlerden bize ulaşan her kutu, tarihi ve kültürel miras özelliği taşımaktadır” dedi.

Prof. Dr. Sağlamtimur, “1990’lı yıllara kadar Türkiye’deki kibrit kutuları hâlâ oldukça bilgilendirici, iyi tasarlanmış ve çeşitliydi; ancak bu durum daha sonra dramatik bir şekilde değişti ve 1990’lı yılların sonundan itibaren grafiksel baskı yüzleri nedeniyle birbirine benzeyen, hikayesi olmayan tekdüzelik hakim oldu. Bilgisayarların hayatımıza girmesiyle birlikte grafik baskı desenleri sıklıkla kutuların üzerinde görülmeye başlandı, kibrit günümüzde ise daha çok şirketlerin promosyon ürünü olarak yoluna devam ediyor. Sergide bulunan kibrit kutuları arasında ülkemizde ve yurtdışında son 100 yılda basılmış kibrit kutularını görebilirsiniz” diye konuştu.

“Kibrit Çakıyorsun Karanlıkta” Sergisi, 29 Haziran 2025 tarihine kadar ziyaretçilere açık olacak.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Haber Kaynağı : BEYAZ

O AV P

1	Galatasaray	34	77	77
2	Fenerbahçe	34	77	74
3	Trabzonspor	34	61	69
4	Beşiktaş	34	59	60
5	Başakşehir	34	58	57
6	Göztepe	34	42	55
7	Samsunspor	34	46	51
8	Rizespor	34	46	41
Tamamını Göster
15	Eyüpspor	34	33	33
16	Antalyaspor	34	33	32
17	Kayserispor	34	27	30
18	Karagümrük	34	31	30

O AV P

1	Erzurumspor	38	82	81
2	Amed Sportif	38	81	74
3	Esenler Erokspor	38	81	74
4	Arca Çorum FK	38	63	71
5	Bodrum FK	38	71	64
6	Pendikspor	38	58	63
7	Keçiörengücü	38	73	60
8	Bandırmaspor	38	47	60
Tamamını Göster
17	Serik Belediyespor	38	44	39
18	Sakaryaspor	38	45	34
19	Hatayspor	38	33	14
20	A.Demirspor	38	22	-54

O AV P

1	Arsenal	37	69	82
2	M.City	37	76	78
3	M. United	37	66	68
4	Aston Villa	37	54	62
5	Liverpool	37	62	59
6	Bournemouth	37	57	56
7	Brighton	37	52	53
8	Chelsea	37	57	52
Tamamını Göster
17	Tottenham	37	47	38
18	West Ham United	37	43	36
19	Burnley	37	37	21
20	Wolves	37	26	19

O AV P

1	Bayern Munih	34	122	89
2	B. Dortmund	34	70	73
3	RB Leipzig	34	66	65
4	VfB Stuttgart	34	71	62
5	Hoffenheim	34	65	61
6	Leverkusen	34	68	59
7	Freiburg	34	51	47
8	E. Frankfurt	34	61	44
Tamamını Göster
15	Werder Bremen	34	37	32
16	Wolfsburg	34	45	29
17	FC Heidenheim	34	41	26
18	St. Pauli	34	29	26

O AV P

1	Barcelona	37	94	94
2	Real Madrid	37	73	83
3	Villarreal	37	67	69
4	Atletico Madrid	37	61	69
5	Real Betis	37	57	57
6	Celta Vigo	37	52	51
7	Getafe	37	31	48
8	Rayo Vallecano	37	39	47
Tamamını Göster
17	Elche	37	48	42
18	Girona	37	38	40
19	Mallorca	37	44	39
20	Real Oviedo	37	26	29

O AV P

1	Inter	37	86	86
2	SSC Napoli	37	57	73
3	AC Milan	37	52	70
4	Roma	37	57	70
5	Como	37	61	68
6	Juventus	37	59	68
7	Atalanta	37	50	58
8	Bologna	37	46	55
Tamamını Göster
17	Lecce	37	27	35
18	Cremonese	37	31	34
19	Verona	37	25	21
20	Pisa	37	25	18

O AV P

1	PSG	34	74	76
2	Lens	34	66	70
3	Lille	34	52	61
4	Lyon	34	53	60
5	Marsilya	34	63	59
6	Rennes	34	59	59
7	AS Monaco	34	60	54
8	Strasbourg	34	58	53
Tamamını Göster
15	Auxerre	34	34	34
16	Nice	34	37	32
17	Nantes	33	29	23
18	Metz	34	32	17

O AV P

1	PSV Eindhoven	34	101	84
2	Feyenoord	34	70	65
3	NEC Nijmegen	34	77	59
4	FC Twente	34	59	58
5	Ajax	34	62	56
6	FC Utrecht	34	55	53
7	Alkmaar	34	58	52
8	SC Heerenveen	34	57	51
Tamamını Göster
15	PEC Zwolle	34	44	37
16	FC Volendam	34	35	32
17	NAC Breda	34	35	29
18	Heracles	34	35	19

Prof. Dr. Sağlamtimur'un 25 bin parçalık kibrit kutusu koleksiyonu görücüye çıktı

Bültenimize Abone Olun