Psikiyatrik hastalıklarda oruç kararı hekimle verilmeli!

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr.

GİRİŞ: 23 Şubat 2026 - 16:31

Psikiyatrik hastalıklarda oruç kararı hekimle verilmeli!

Fotoğraf : BEYAZ

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Günay Hajiyeva, psikiyatrik rahatsızlığı olanların Ramazan’da oruç tutma kararını nasıl vermesi gerektiği ve ilaçlarının kullanımını nasıl planlaması gerektiği hakkında açıklamalarda bulundu.

Oruç kararı hekim değerlendirmesiyle verilmeli!

Ramazan ayının, birçok kişi için manevi açıdan son derece kıymetli bir dönem olduğunu ifade eden Dr. Günay Hajiyeva, “Ancak söz konusu sağlık olduğunda niyet tek başına yeterli değildir. Bu nedenle Ramazan’da oruç tutma kararı bireysel, dikkatli ve mutlaka hekim değerlendirmesiyle verilmelidir.” dedi.

Tıbbi açıdan riskli durumlarda kişinin kendini korumasının hem dini hem de insani açıdan en doğru yaklaşım olduğunu aktaran Dr. Hajiyeva, “Psikiyatrik rahatsızlığı olanların oruç tutup tutamayacağı konusunda doğru bir yanıt yok. Her hasta kendi klinik durumu, hastalığın şiddeti, kullanılan ilaçlar ve son dönem seyri açısından ayrı ayrı değerlendirilmeli. Uzun süreli açlık, susuzluk, uyku düzenindeki değişiklikler ve ilaç saatlerinin kayması bazı hastalarda klinik tabloyu olumsuz etkileyebilir.” şeklinde konuştu.

Oruç, bazı psikiyatrik hastalarda alevlenme riskini artırabilir!

Özellikle bazı durumlarda daha dikkatli olunması gerektiğine vurgu yapan Dr. Günay Hajiyeva, “Hastalık aktif dönemdeyse, son 6 ay içinde atak geçirilmişse, ilaç dozları yeni ayarlanmışsa, özellikle son bir yılda hastaneye yatış öyküsü varsa, intihar ve başkalarına zarar verme riski mevcutsa, oruç tutmak hastalığın alevlenme riskini artırabilir.” dedi.

Bazı psikiyatrik hastalıklarda düzenli biyolojik ritmin hayati önem taşıdığına dikkat çeken Dr. Hajiyeva, şunları söyledi:

“Beyin ritmi sever; sirkadiyen düzen sık değiştiğinde ise bu biyolojik istikrarsızlık klinik tabloya yansıyabilir. Uyku düzenindeki bozulma ve biyolojik ritmin kayması bipolar bozukluktaki mani ya da depresyon atağını tetikleyebilir. Özellikle geçmişte mevsimsel atak öyküsü olan hastalarda dikkatli olunmalıdır. Majör depresyonda uzun süren açlık, enerji düşüklüğü ve kan şekeri dalgalanmaları bazı hastalarda çökkünlüğü artırabilir. Zaten düşük seyreden bir enerji düzeyine fizyolojik stres eklemek tabloyu ağırlaştırabilir. Psikotik bozukluklarda tedaviye uyumun bozulması veya ilaç saatlerinin kayması belirtilerin tekrar ortaya çıkmasına neden olabilir. Anksiyete bozuklukları ve panik bozukluklarda açlık ve susuzluğa bağlı çarpıntı, titreme gibi bedensel belirtiler anksiyete belirtilerini artırabilir. Beden alarm verdiğinde, zihin bunu genellikle ‘tehlike var’ şeklinde yorumlar. Yeme bozukluklarında oruç süreci, bazı hastalarda yeme davranışı üzerindeki kontrolü olumsuz etkileyebilir.”

Oruç tutarken ilaç kesilmemeli ve doz düzeni hekim kontrolünde planlanmalı!

Oruç tutarken en kritik konunun, ilacın kesilmemesi ve doz düzeninin hekim kontrolünde planlanması olduğunu kaydeden Dr. Günay Hajiyeva, “İlacın farmakokinetik özellikleri (yarı ömrü, etki süresi, kan düzeyi dengesi) dikkate alınmadan yapılan değişiklikler tedavi etkinliğini azaltabilir.” dedi.

Birçok psikiyatrik ilacın günde bir veya iki doz şeklinde kullanıldığını hatırlatan Dr. Hajiyeva, “Günde tek doz kullanılan ilaçlar, uygun görülürse iftar sonrasına kaydırılabilir. Ancak günde üç doz kullanılan, kısa yarı ömürlü veya kan düzeyi izlem gerektiren ilaçlar ise bireysel ve ayrıntılı bir klinik değerlendirme yapılmadan düzenlenmemeli. Örneğin lityum kullanan hastalarda dehidrate kalmak kan düzeyini yükselterek toksisite riskini artırabilir. Benzer şekilde bazı antipsikotikler tansiyon düşüklüğüne yol açabilir; uzun süreli açlık bu etkiyi artırabilir.” uyarısında bulundu.

Psikiyatrik ilaçlar ‘iyileşince bırakılan’ ilaçlar değil!

Psikiyatrik ilaçların ‘iyileşince bırakılan’ ilaçlar olmadığının altını çizen Dr. Günay Hajiyeva, “Çoğu zaman belirli bir süre stabil iyilik hali sağlandıktan sonra, yine hekim kontrolünde ve kademeli azaltılarak kesilir.” dedi.

Ani ilaç kesilmesinin doğurabileceği risklere işaret eden Dr. Hajiyeva, sözlerini şöyle tamamladı:

“Hastalığın alevlenmesi, mani veya ağır depresyon atağı, psikotik belirtilerin geri dönmesi, intihar riskinde artış ve yoksunluk sendromu gibi durumlar görülebilir. Klinik pratiğimizde Ramazan ayında ‘oruç tutabilmek için’ ilacını aniden bırakan ve birkaç hafta içinde ağır atakla başvuran hastalarla karşılaşabiliyoruz. Bu durum hem hasta hem ailesi için ciddi bir yüktür.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Haber Kaynağı : BEYAZ

Gündem

Başvuran her şehit ve gazi çocuğuna burs

Danışment Yaşam Alanı Hanımeller Pazarı'nda Yapım Çalışmaları Başlıyor

Krafton, AI Tabanlı Oyun Teknolojilerini Geliştirmek İçin Kangwook Lee'yi Yapay Zeka Baş Sorumlusu Yaptı

Ayvalık'ta Yol Bakım ve Onarım Çalışmaları Sürüyor

Salihli'de önemli bir “İş Birliği Protokolü" daha hayata geçirildi.

Aliağalı Genç Sporcu Türkiye Oryantiring Şampiyonu Oldu

Yorum Ekle

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Zorunlu alanlar * ile işaretlenmiştir

Yorumunuz

Adınız Soyadınız

O AV P

1	Galatasaray	23	55	55
2	Fenerbahçe	22	51	52
3	Trabzonspor	23	45	48
4	Beşiktaş	23	44	43
5	Göztepe	23	27	41
6	Başakşehir	23	40	36
7	Samsunspor	23	25	31
8	Kocaelispor	23	21	30
Tamamını Göster
15	Eyüpspor	23	19	21
16	Kasımpaşa	22	19	19
17	Kayserispor	23	18	19
18	Karagümrük	23	20	13

O AV P

1	Erzurumspor	27	57	57
2	Esenler Erokspor	27	65	56
3	Amed Sportif	26	55	51
4	Arca Çorum FK	27	43	47
5	Bodrum FK	27	55	45
6	Pendikspor	27	38	45
7	Iğdır FK	27	36	41
8	Manisa FK	27	42	40
Tamamını Göster
17	Serik Belediyespor	27	29	29
18	Sakaryaspor	27	34	24
19	Hatayspor	27	19	7
20	A.Demirspor	27	16	-27

O AV P

1	Arsenal	28	56	61
2	M.City	27	56	56
3	Aston Villa	27	38	51
4	Chelsea	27	48	45
5	M. United	26	47	45
6	Liverpool	27	42	45
7	Brentford	27	40	40
8	Bournemouth	27	43	38
Tamamını Göster
17	N. Forest	27	25	27
18	West Ham United	27	32	25
19	Burnley	27	29	19
20	Wolves	28	18	10

O AV P

1	Bayern Munih	23	85	60
2	B. Dortmund	23	49	52
3	Hoffenheim	23	49	46
4	VfB Stuttgart	23	44	43
5	RB Leipzig	23	44	41
6	Leverkusen	22	43	39
7	Freiburg	23	34	33
8	E. Frankfurt	23	46	31
Tamamını Göster
15	Wolfsburg	23	33	20
16	St. Pauli	23	22	20
17	Werder Bremen	23	23	20
18	FC Heidenheim	23	22	14

O AV P

1	Barcelona	25	67	61
2	Real Madrid	25	54	60
3	Villarreal	25	47	51
4	Atletico Madrid	25	42	48
5	Real Betis	25	40	42
6	Celta Vigo	25	34	37
7	Espanyol	25	31	35
8	Athletic Bilbao	25	29	34
Tamamını Göster
17	Elche	25	32	25
18	Mallorca	25	29	24
19	Levante	25	26	18
20	Real Oviedo	24	16	17

O AV P

1	Inter	26	62	64
2	AC Milan	26	41	54
3	Roma	26	34	50
4	SSC Napoli	26	39	50
5	Juventus	26	43	46
6	Como	26	41	45
7	Atalanta	26	36	45
8	Sassuolo	26	32	35
Tamamını Göster
17	Lecce	26	17	24
18	Fiorentina	25	29	21
19	Pisa	25	20	15
20	Verona	26	19	15

O AV P

1	PSG	23	52	54
2	Lens	23	44	52
3	Lyon	23	37	45
4	Marsilya	23	48	40
5	Lille	23	36	37
6	Rennes	23	37	37
7	Strasbourg	23	39	34
8	AS Monaco	23	38	34
Tamamını Göster
15	Paris FC	23	27	23
16	Auxerre	23	17	17
17	Nantes	23	22	17
18	Metz	23	22	13

O AV P

1	PSV Eindhoven	24	70	62
2	Feyenoord	24	55	48
3	NEC Nijmegen	24	59	43
4	Ajax	24	47	43
5	Alkmaar	24	42	39
6	FC Twente	24	39	38
7	S. Rotterdam	24	31	37
8	FC Utrecht	24	36	31
Tamamını Göster
15	FC Volendam	24	26	24
16	NAC Breda	24	25	22
17	Telstar	24	28	18
18	Heracles	24	31	17