Psikiyatrik hastalıklarda oruç kararı hekimle verilmeli!

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr.

GİRİŞ: 23 Şubat 2026 - 16:31

Psikiyatrik hastalıklarda oruç kararı hekimle verilmeli!

Fotoğraf : BEYAZ

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Günay Hajiyeva, psikiyatrik rahatsızlığı olanların Ramazan’da oruç tutma kararını nasıl vermesi gerektiği ve ilaçlarının kullanımını nasıl planlaması gerektiği hakkında açıklamalarda bulundu.

Oruç kararı hekim değerlendirmesiyle verilmeli!

Ramazan ayının, birçok kişi için manevi açıdan son derece kıymetli bir dönem olduğunu ifade eden Dr. Günay Hajiyeva, “Ancak söz konusu sağlık olduğunda niyet tek başına yeterli değildir. Bu nedenle Ramazan’da oruç tutma kararı bireysel, dikkatli ve mutlaka hekim değerlendirmesiyle verilmelidir.” dedi.

Tıbbi açıdan riskli durumlarda kişinin kendini korumasının hem dini hem de insani açıdan en doğru yaklaşım olduğunu aktaran Dr. Hajiyeva, “Psikiyatrik rahatsızlığı olanların oruç tutup tutamayacağı konusunda doğru bir yanıt yok. Her hasta kendi klinik durumu, hastalığın şiddeti, kullanılan ilaçlar ve son dönem seyri açısından ayrı ayrı değerlendirilmeli. Uzun süreli açlık, susuzluk, uyku düzenindeki değişiklikler ve ilaç saatlerinin kayması bazı hastalarda klinik tabloyu olumsuz etkileyebilir.” şeklinde konuştu.

Oruç, bazı psikiyatrik hastalarda alevlenme riskini artırabilir!

Özellikle bazı durumlarda daha dikkatli olunması gerektiğine vurgu yapan Dr. Günay Hajiyeva, “Hastalık aktif dönemdeyse, son 6 ay içinde atak geçirilmişse, ilaç dozları yeni ayarlanmışsa, özellikle son bir yılda hastaneye yatış öyküsü varsa, intihar ve başkalarına zarar verme riski mevcutsa, oruç tutmak hastalığın alevlenme riskini artırabilir.” dedi.

Bazı psikiyatrik hastalıklarda düzenli biyolojik ritmin hayati önem taşıdığına dikkat çeken Dr. Hajiyeva, şunları söyledi:

“Beyin ritmi sever; sirkadiyen düzen sık değiştiğinde ise bu biyolojik istikrarsızlık klinik tabloya yansıyabilir. Uyku düzenindeki bozulma ve biyolojik ritmin kayması bipolar bozukluktaki mani ya da depresyon atağını tetikleyebilir. Özellikle geçmişte mevsimsel atak öyküsü olan hastalarda dikkatli olunmalıdır. Majör depresyonda uzun süren açlık, enerji düşüklüğü ve kan şekeri dalgalanmaları bazı hastalarda çökkünlüğü artırabilir. Zaten düşük seyreden bir enerji düzeyine fizyolojik stres eklemek tabloyu ağırlaştırabilir. Psikotik bozukluklarda tedaviye uyumun bozulması veya ilaç saatlerinin kayması belirtilerin tekrar ortaya çıkmasına neden olabilir. Anksiyete bozuklukları ve panik bozukluklarda açlık ve susuzluğa bağlı çarpıntı, titreme gibi bedensel belirtiler anksiyete belirtilerini artırabilir. Beden alarm verdiğinde, zihin bunu genellikle ‘tehlike var’ şeklinde yorumlar. Yeme bozukluklarında oruç süreci, bazı hastalarda yeme davranışı üzerindeki kontrolü olumsuz etkileyebilir.”

Oruç tutarken ilaç kesilmemeli ve doz düzeni hekim kontrolünde planlanmalı!

Oruç tutarken en kritik konunun, ilacın kesilmemesi ve doz düzeninin hekim kontrolünde planlanması olduğunu kaydeden Dr. Günay Hajiyeva, “İlacın farmakokinetik özellikleri (yarı ömrü, etki süresi, kan düzeyi dengesi) dikkate alınmadan yapılan değişiklikler tedavi etkinliğini azaltabilir.” dedi.

Birçok psikiyatrik ilacın günde bir veya iki doz şeklinde kullanıldığını hatırlatan Dr. Hajiyeva, “Günde tek doz kullanılan ilaçlar, uygun görülürse iftar sonrasına kaydırılabilir. Ancak günde üç doz kullanılan, kısa yarı ömürlü veya kan düzeyi izlem gerektiren ilaçlar ise bireysel ve ayrıntılı bir klinik değerlendirme yapılmadan düzenlenmemeli. Örneğin lityum kullanan hastalarda dehidrate kalmak kan düzeyini yükselterek toksisite riskini artırabilir. Benzer şekilde bazı antipsikotikler tansiyon düşüklüğüne yol açabilir; uzun süreli açlık bu etkiyi artırabilir.” uyarısında bulundu.

Psikiyatrik ilaçlar ‘iyileşince bırakılan’ ilaçlar değil!

Psikiyatrik ilaçların ‘iyileşince bırakılan’ ilaçlar olmadığının altını çizen Dr. Günay Hajiyeva, “Çoğu zaman belirli bir süre stabil iyilik hali sağlandıktan sonra, yine hekim kontrolünde ve kademeli azaltılarak kesilir.” dedi.

Ani ilaç kesilmesinin doğurabileceği risklere işaret eden Dr. Hajiyeva, sözlerini şöyle tamamladı:

“Hastalığın alevlenmesi, mani veya ağır depresyon atağı, psikotik belirtilerin geri dönmesi, intihar riskinde artış ve yoksunluk sendromu gibi durumlar görülebilir. Klinik pratiğimizde Ramazan ayında ‘oruç tutabilmek için’ ilacını aniden bırakan ve birkaç hafta içinde ağır atakla başvuran hastalarla karşılaşabiliyoruz. Bu durum hem hasta hem ailesi için ciddi bir yüktür.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Haber Kaynağı : BEYAZ

Gündem

Büyükakın: 'Bu sahada kardeşlik, tarih ve kültür var'

Başkan Aydın: Süper Lig'e Bir Yıl Kaldı

Onlar artık bilinçli bir tüketici

Bursaspor'un şampiyonluk heyecanı Nilüfer'de zirve yaptı

Didim Belediyesinden örnek sosyal belediyecilik modeli

Uluslararası Manisa Mesir Macunu Festivali'nde Spor Heyecanı Başladı

Yorum Ekle

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Zorunlu alanlar * ile işaretlenmiştir

Yorumunuz

Adınız Soyadınız

O AV P

1	Galatasaray	30	69	71
2	Fenerbahçe	30	68	67
3	Trabzonspor	30	57	65
4	Beşiktaş	30	54	55
5	Başakşehir	30	48	48
6	Göztepe	30	37	48
7	Samsunspor	30	36	42
8	Rizespor	30	41	37
Tamamını Göster
15	Gençlerbirliği	30	29	25
16	Eyüpspor	30	22	25
17	Kayserispor	29	21	23
18	Karagümrük	30	27	20

O AV P

1	Erzurumspor	36	80	79
2	Esenler Erokspor	36	80	73
3	Amed Sportif	36	77	72
4	Arca Çorum FK	36	58	67
5	Bodrum FK	36	70	63
6	Pendikspor	36	55	59
7	Bandırmaspor	36	45	56
8	Keçiörengücü	36	67	54
Tamamını Göster
17	Serik Belediyespor	36	39	36
18	Sakaryaspor	36	45	34
19	Hatayspor	36	28	11
20	A.Demirspor	36	20	-54

O AV P

1	Arsenal	33	63	70
2	M.City	32	65	67
3	M. United	33	58	58
4	Aston Villa	33	47	58
5	Liverpool	33	54	55
6	Chelsea	33	53	48
7	Brentford	33	48	48
8	Bournemouth	33	50	48
Tamamını Göster
17	West Ham United	32	40	32
18	Tottenham	33	42	31
19	Burnley	33	34	20
20	Wolves	33	24	17

O AV P

1	Bayern Munih	30	109	79
2	B. Dortmund	30	61	64
3	RB Leipzig	30	59	59
4	VfB Stuttgart	30	62	56
5	Hoffenheim	30	59	54
6	Leverkusen	30	60	52
7	Freiburg	30	44	43
8	E. Frankfurt	30	55	42
Tamamını Göster
15	Werder Bremen	30	35	31
16	St. Pauli	30	26	26
17	Wolfsburg	30	41	24
18	FC Heidenheim	30	33	19

O AV P

1	Barcelona	31	84	79
2	Real Madrid	31	65	70
3	Villarreal	31	56	61
4	Atletico Madrid	31	51	57
5	Real Betis	31	45	46
6	Celta Vigo	31	44	44
7	Real Sociedad	31	49	42
8	Getafe	31	27	41
Tamamını Göster
17	Alaves	31	35	33
18	Elche	31	39	32
19	Levante	31	35	29
20	Real Oviedo	31	24	27

O AV P

1	Inter	33	78	78
2	AC Milan	33	48	66
3	SSC Napoli	33	48	66
4	Juventus	33	57	63
5	Como	33	57	58
6	Roma	33	46	58
7	Atalanta	33	45	54
8	Bologna	33	42	48
Tamamını Göster
17	Cremonese	33	26	28
18	Lecce	32	21	27
19	Verona	33	23	18
20	Pisa	33	24	18

O AV P

1	PSG	28	62	63
2	Lens	29	57	62
3	Lyon	30	45	54
4	Lille	30	49	54
5	Rennes	30	52	53
6	Marsilya	30	58	52
7	AS Monaco	30	52	50
8	Strasbourg	29	46	43
Tamamını Göster
15	Nice	30	34	29
16	Auxerre	30	25	25
17	Nantes	29	25	20
18	Metz	30	27	15

O AV P

1	PSV Eindhoven	30	84	74
2	Feyenoord	30	62	55
3	NEC Nijmegen	30	72	54
4	FC Twente	30	51	53
5	Ajax	30	57	51
6	Alkmaar	30	52	48
7	FC Utrecht	30	49	44
8	SC Heerenveen	30	53	44
Tamamını Göster
15	Excelsior	30	31	28
16	Telstar	30	39	27
17	NAC Breda	30	30	25
18	Heracles	30	34	19