Afet eğitimi sadece kriz anına değil, travma koşullarına da odaklanmalı

GİRİŞ: 11 Kasım 2025 - 10:50

GÜNCELLENME: 11 Kasım 2025 - 10:51

Afet eğitimi sadece kriz anına değil, travma koşullarına da odaklanmalı

Fotoğraf : BEYAZ

Son yıllarda dünya genelinde ve Türkiye’de deprem, sel, orman yangını ve kuraklık gibi afetlerin sayısındaki hızlı artış, afetlere hazırlık süreçlerinin yeniden gözden geçirilmesini zorunlu kılıyor. İstanbul Bilgi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Zeynep Şimşek, 12 Kasım Afet Eğitimi Hazırlık Günü kapsamında artan risk ortamına dikkat çekerek, afet eğitiminin önemini vurguladı. Prof. Dr. Şimşek, “1970’lerde yılda yaklaşık 100 afet kaydedilirken, son 20 yılda bu rakam 400 civarına yükseldi. Afet eğitimi, geleneksel ‘kriz anında ne yapılmalı’ yaklaşımıyla sınırlı kalmamalı; bireylerin ve kurumların travmatik stres koşulları altında bile etkin bir şekilde işlev gösterebilme kapasitelerine odaklanmalıdır” dedi.

Riskin büyüklüğünü anlama, afet sırasında ortaya çıkan davranışları bilme, uygun tepki verme ve yeniden travmatizasyondan kaçınmanın önemine dikkat çeken Prof. Dr. Şimşek, “Afetler yalnızca fiziksel hasar yaratmakla kalmaz; toplumun güven, kontrol ve dayanıklılık duygularını da derinden sarsar. Travmanın biyopsikososyal doğasını tanımak ve eğitim içeriklerinin korku temelli yaklaşımlardan çıkararak güven, dayanıklılık ve öz yeterlilik temelli şekilde tasarlamak büyük önem taşır” dedi.

Travmanın bireysel ve kurumsal etkisi sahada gözlendi

İstanbul Bilgi Üniversitesi Lisansüstü Program Enstitüsü Travma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Yüksek Lisans Programı tarafından 6 Şubat depremleri sonrasında yürütülen saha araştırması, afetin ilk günlerinde yaşanan güvensizlik, kontrol kaybı, çaresizlik gibi yoğun travmatik stresin yalnızca bireylerde değil, kurumlar arası koordinasyonda da belirgin biçimde gözlendiğini ortaya koydu. Prof. Dr. Şimşek, “Araştırmaya katılanlar, farklı kurumların eşzamanlı fakat kopuk biçimde hareket ettiğini, korku ve belirsizlik ortamının iletişimi, karar süreçlerini ve işbirliğini zayıflattığını belirtti. Bu bulgular, travmanın örgütsel düzeydeki belirtilerini bilmenin ve hazırlık eğitimlerine dahil etmenin afet yönetiminde ne denli kritik olduğunu gösteriyor” dedi.

Korku yerine ‘öğrenilmiş güven’ modeli

Prof. Dr. Şimşek, “Araştırmalar, afete hazırlık eğitimlerinin ve kurum politikalarının travma bilgisiyle yeniden şekillendirilmesini öneriyor. Eğitimlerde, korku temelli mesajlar uzun vadeli hazırlık davranışlarını azaltırken bireyler bilgi ve beceriye sahip olduklarına inandıklarında hazırlık davranışları kalıcı hale geliyor. Travma bilgili afet eğitimi, ‘korku temelli öğretim’ yerine ‘öğrenilmiş güven’i hedeflemeli; bireylerin sadece ne yapacaklarını değil, yapabileceklerine olan inançlarını da desteklemelidir” dedi.

Prof. Dr. Şimşek, travma bilgili afet eğitiminin bilgi, beceri ve kontrol kazandırmayı amaçladığını belirterek “Eğitim sırasında tetikleyici uyaranlardan, tehdit edici dilden ve yeniden yaşantılama riski taşıyan uygulamalardan uzak durmak büyük önem taşıyor. Nitel çalışmalar, afet sahasında görev yapan personel ile hizmet alan bireylerin yeniden travmatizasyona açık olduğunu gösteriyor. Bu nedenle eğitimlerin yeniden travmatizasyona yol açabilecek durumlar gözetilerek konunun uzmanı kişiler tarafından kültürel olarak duyarlı bir şekilde yürütülmesi gerekiyor” dedi.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Haber Kaynağı : BEYAZ

Son yıllarda dünya genelinde ve Türkiye’de deprem, sel, orman yangını ve kuraklık gibi afetlerin sayısındaki hızlı artış, afetlere hazırlık süreçlerinin yeniden gözden geçirilmesini zorunlu kılıyor.

Gündem

Milletvekili Cavit Arı, Adıyaman’ın su sorununu TBMM gündemine taşıdı - Videolu Haber

CHP’li Bülent Tekdemir’den Hızır Orucu mesajı

Akçal: ‘Valilik bahçesinde gazetecinin engellenmesi kabul edilemez’

İYİ Parti’den GAP Gazeteciler Birliği’ne ziyaret

Kuvvetli yağışların ardından kırsalda yoğun müdahale

Adıyaman Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığına Prof. Dr. Ali Zeynal Abidin Tak atandı

Yorum Ekle

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Zorunlu alanlar * ile işaretlenmiştir

Yorumunuz

Adınız Soyadınız

O AV P

1	Galatasaray	21	50	52
2	Fenerbahçe	21	48	49
3	Trabzonspor	21	41	45
4	Göztepe	21	27	40
5	Beşiktaş	21	37	37
6	Başakşehir	21	36	33
7	Samsunspor	21	24	30
8	Gaziantep FK	21	29	28
Tamamını Göster
15	Eyüpspor	21	17	18
16	Kasımpaşa	21	16	16
17	Kayserispor	21	17	15
18	Karagümrük	21	18	12

O AV P

1	Amed Sportif	24	53	49
2	Erzurumspor	24	44	48
3	Esenler Erokspor	24	55	47
4	Bodrum FK	24	49	42
5	Arca Çorum FK	24	36	41
6	Pendikspor	24	34	39
7	Iğdır FK	24	33	37
8	Keçiörengücü	24	46	36
Tamamını Göster
17	Serik Belediyespor	24	24	26
18	Sakaryaspor	24	32	23
19	Hatayspor	24	18	7
20	A.Demirspor	24	15	-28

O AV P

1	Arsenal	26	49	57
2	M.City	26	54	53
3	Aston Villa	26	37	50
4	M. United	26	47	45
5	Chelsea	26	47	44
6	Liverpool	26	41	42
7	Brentford	26	39	40
8	Everton	26	29	37
Tamamını Göster
17	N. Forest	26	25	27
18	West Ham United	26	32	24
19	Burnley	26	28	18
20	Wolves	26	16	9

O AV P

1	Bayern Munih	21	79	54
2	B. Dortmund	21	43	48
3	Hoffenheim	21	44	42
4	RB Leipzig	21	40	39
5	VfB Stuttgart	21	38	39
6	Leverkusen	20	39	36
7	Freiburg	21	32	30
8	E. Frankfurt	21	41	28
Tamamını Göster
15	Wolfsburg	21	29	19
16	Werder Bremen	21	22	19
17	St. Pauli	21	20	17
18	FC Heidenheim	21	19	13

O AV P

1	Barcelona	23	63	58
2	Real Madrid	23	49	57
3	Atletico Madrid	23	38	45
4	Villarreal	22	43	45
5	Real Betis	23	37	38
6	Espanyol	23	27	34
7	Celta Vigo	23	30	33
8	Real Sociedad	23	33	31
Tamamını Göster
17	Valencia	23	23	23
18	Rayo Vallecano	22	18	22
19	Levante	22	26	18
20	Real Oviedo	22	12	16

O AV P

1	Inter	24	57	58
2	AC Milan	23	38	50
3	SSC Napoli	24	36	49
4	Juventus	24	41	46
5	Roma	24	29	46
6	Como	23	37	41
7	Atalanta	24	32	39
8	Lazio	24	26	33
Tamamını Göster
17	Lecce	24	15	21
18	Fiorentina	24	27	18
19	Pisa	24	19	15
20	Verona	24	18	15

O AV P

1	PSG	21	48	51
2	Lens	21	37	49
3	Lyon	21	34	42
4	Marsilya	21	46	39
5	Lille	21	34	33
6	Rennes	21	31	31
7	Strasbourg	21	34	30
8	Toulouse	21	31	30
Tamamını Göster
15	Paris FC	21	26	22
16	Auxerre	21	14	14
17	Nantes	21	19	14
18	Metz	21	21	13

O AV P

1	PSV Eindhoven	22	66	59
2	Feyenoord	22	52	42
3	NEC Nijmegen	22	57	41
4	Ajax	22	42	39
5	S. Rotterdam	22	29	36
6	FC Twente	22	36	34
7	Alkmaar	22	37	33
8	FC Groningen	22	29	31
Tamamını Göster
15	FC Volendam	22	24	21
16	Telstar	22	26	17
17	Heracles	22	31	17
18	NAC Breda	22	23	16