Plastiklerin olası tehlikelerinden korunmanın 7 yolu

Plastik ürünlerin insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri, son yıllarda artan bilimsel çalışmalarla daha iyi anlaşılıyor.

GİRİŞ: 16 Nisan 2025 - 12:00

Plastiklerin olası tehlikelerinden korunmanın 7 yolu

Fotoğraf : BEYAZ

ABONE OL

Plastik ürünlerin insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri, son yıllarda artan bilimsel çalışmalarla daha iyi anlaşılıyor. Özellikle plastiklerde bulunan Bisfenol A (BPA), ftalatlar ve Polivinil Klorür (PVC) gibi zararlı maddelerin bu konuda dikkat çektiğini belirten Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Yeşim Yıldırım, “Dünya genelinde yıllık yaklaşık 400 milyon ton plastik üretiliyor. Bu miktarın, on milyondan fazla çöp kamyonunun taşıdığı yüke denk geldiği düşünülürse sağlık açısından oluşabilecek risklerin de yüksek olduğunu söylemek mümkün” dedi.

Plastik atıkların doğada parçalanmasıyla oluşan mikroplastikler; toprakta, havada, gıda zincirinde ve su kaynaklarında birikerek çevresel kirliliğine neden oluyor. Çevreye dağılan bu mikroplastiklerin insan vücuduna solunum, gıda ve su yoluyla girerek sağlığı tehdit ettiğini vurgulayan Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Yeşim Yıldırım, “Plastik parçacıkların akciğer, karaciğer, plasenta ve diğer organlarda bulunabildiğini ortaya koyan araştırmalar mevcut. Hatta çevresel kirlilik sonucu anne sütünde bile yüksek miktarda BPA gibi zararlı maddelerin varlığı, plastik kullanımının potansiyel tehlikesini gözler önüne seriyor” dedi.

Plastiklerdeki maddeler kanserle yakından ilişkili

Avrupa Birliği’nin 2011’den beri biberonlarda BPA kullanımını yasakladığını dile getiren Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Yeşim Yıldırım, “Araştırmalar BPA maruziyetinin; tiroit fonksiyonlarını bozabildiğine, obeziteye sebep olabildiğine ve prostat ya da meme gibi çeşitli kanserlere yol açabildiğine işaret ediyor. Plastiklere esneklik ve dayanıklılık kazandıran ftalatların ise üreme bozuklukları, gelişimsel sorunlar ve meme kanseri riskiyle ilişkili olduğu biliniyor. PVC plastikleri üretmek için kullanılan vinil klorür ise halihazırda bilinen bir kanserojen dolayısıyla bu plastik türünün de meme kanseri oluşumunu artırabilecek toksik kimyasallar salma riski yüksek” dedi.

Plastik kullanımını minimumda tutmak en iyisi

Özellikle bazı plastik çeşitlerinin, kimyasal içerikleri nedeniyle daha fazla tehlike barındırdığına dikkat çeken Prof. Dr. Yeşim Yıldırım, “Gıda ambalajlarında yaygın olarak kullanılan PVC, zararlı kimyasallar salabilir. Tek kullanımlık yiyecek kaplarında sıkça bulunan polistiren, muhtemel bir kanserojen olan stiren maddesini gıdalara geçirebilir. Polikarbonat plastikten yapılmış su şişeleri ve saklama kapları özellikle ısıya maruz kaldığında BPA salabilir. Plastiklerin sağlık üzerindeki uzun vadeli etkileri konusunda daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulsa da mevcut veriler ışığında plastik maruziyetini azaltmak bireysel ve toplumsal sağlık açısından önemli bir adım” dedi.

Plastik kullanımının doğrudan kansere neden olup olmadığı konusunda bilimsel verilerin hala yeterli olmadığının altını çizen Yıldırım, “Ancak belirttiğim gibi bazı çalışmalar, mikroplastik ve nanoplastik parçacıklara maruz kalmanın çeşitli kanser türlerinin gelişimini tetikleyebileceği konusunda kuvvetli ipuçları veriyor. Ayrıca mikroplastiklerin, toksik kimyasalların taşıyıcısı gibi hareket ederek kanser tehdidini artırabileceği yönünde endişelerin bulunduğu da unutulmamalı” şeklinde konuştu.

Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Yeşim Yıldırım, plastiklerin sağlık üzerindeki olası risklerini azaltmak için alınabilecek 7 önlemi paylaştı:

Alternatif malzemeler tercih edin

Cam, paslanmaz çelik veya seramik kaplar kullanarak plastik maruziyetini azaltın.

Plastikleri ısıtmaktan kaçının

Isı, zararlı kimyasalların gıdaya geçişini artırabileceği için yiyecekleri plastik kaplarda ısıtmayın. Ayrıca plastik su şişelerini güneş altında bırakmamaya dikkat edin.

Tek kullanımlık plastikleri azaltın

Plastik pipet, çatal-bıçak ve poşet gibi tek kullanımlık plastikleri mümkün olduğunca kullanmamaya çalışın.

Musluk suyunu filtreleyin

Su filtreleri, musluk suyundaki mikroplastikleri azaltabileceği için musluktan su içmeden önce mutlaka filtre taktırın.

Kişisel bakım ürünlerine dikkat edin

Bazı kozmetik ve kişisel bakım ürünleri mikroplastik içerebileceği için doğal içerikli ürünleri tercih etmeye gayret edin. Temiz malzemeler kullanabilmek adına da satın almadan önce içerik okuma alışkanlığı edinin.

Çevreye saygılı olun

Çevreye verilen zarar dönüp dolaşıp insan sağlığını etkileyeceği için, geri dönüşüme önem verin, doğaya atılan plastiklerin etkilerini en aza indirmek için çaba sarf edin.

Paketli ürün tüketimini azaltın

Plastik ambalajlardan korunmak için mümkün olduğunca organik ve taze gıdalar tüketin.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Haber Kaynağı : BEYAZ

Gündem

Adıyaman Müftülüğünden Berat Kandili özel programı

Yeniden Refah Partisi Genel Başkan Yardımcısı Yılmaz Adıyaman’da marangoz esnafıyla buluştu

Bakan Bolat: ‘Türkiye istikrarlı şekilde yoluna devam ediyor’

Gülistan Kılıç Koçyiğit’ ten hemşire iddiası: ‘Bunu bana teslim edin, gerekeni yaparım’

Kenan Doğan: ‘Vekiller maaşla değil, halkla hesap vermeli’

Başkan Tutdere: Deprem yıl dönümü hazırlıkları masada

Yorum Ekle

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Zorunlu alanlar * ile işaretlenmiştir

Yorumunuz

Adınız Soyadınız

O AV P

1	Galatasaray	20	47	49
2	Fenerbahçe	19	43	43
3	Trabzonspor	20	38	42
4	Göztepe	20	27	39
5	Beşiktaş	20	35	36
6	Başakşehir	20	34	30
7	Samsunspor	20	24	30
8	Gaziantep FK	20	27	25
Tamamını Göster
15	Eyüpspor	20	16	18
16	Kasımpaşa	20	15	16
17	Kayserispor	20	16	15
18	Karagümrük	20	17	9

O AV P

1	Amed Sportif	23	51	46
2	Erzurumspor	23	43	45
3	Esenler Erokspor	22	49	41
4	Arca Çorum FK	23	35	41
5	Bodrum FK	23	44	39
6	Pendikspor	23	34	39
7	Bandırmaspor	23	31	36
8	Boluspor	23	41	35
Tamamını Göster
17	Serik Belediyespor	23	23	26
18	Sakaryaspor	23	32	23
19	Hatayspor	23	18	7
20	A.Demirspor	23	15	-28

O AV P

1	Arsenal	24	46	53
2	M.City	24	49	47
3	Aston Villa	24	35	46
4	M. United	24	44	41
5	Chelsea	24	42	40
6	Liverpool	24	39	39
7	Brentford	24	36	36
8	Fulham	24	34	34
Tamamını Göster
17	N. Forest	24	24	26
18	West Ham United	24	29	20
19	Burnley	23	25	15
20	Wolves	24	15	8

O AV P

1	Bayern Munih	20	74	51
2	B. Dortmund	20	41	45
3	Hoffenheim	20	43	42
4	VfB Stuttgart	20	37	39
5	RB Leipzig	20	38	36
6	Leverkusen	19	38	35
7	Freiburg	20	31	27
8	E. Frankfurt	20	40	27
Tamamını Göster
15	Werder Bremen	20	22	19
16	Mainz 05	20	23	18
17	St. Pauli	20	18	14
18	FC Heidenheim	20	19	13

O AV P

1	Barcelona	22	60	55
2	Real Madrid	22	47	54
3	Atletico Madrid	22	38	45
4	Villarreal	21	39	42
5	Real Betis	22	36	35
6	Espanyol	22	26	34
7	Celta Vigo	22	29	33
8	Real Sociedad	22	30	30
Tamamını Göster
17	Rayo Vallecano	22	18	22
18	Mallorca	21	24	21
19	Levante	21	24	18
20	Real Oviedo	22	12	16

O AV P

1	Inter	23	52	55
2	AC Milan	22	35	47
3	SSC Napoli	23	33	46
4	Juventus	23	38	45
5	Roma	22	27	43
6	Como	23	37	41
7	Atalanta	23	30	36
8	Lazio	23	24	32
Tamamını Göster
17	Lecce	23	13	18
18	Fiorentina	23	25	17
19	Pisa	23	19	14
20	Verona	23	18	14

O AV P

1	PSG	20	42	46
2	Lens	20	34	46
3	Marsilya	20	46	39
4	Lyon	20	33	39
5	Lille	20	34	32
6	Strasbourg	20	33	31
7	Rennes	20	30	31
8	Toulouse	20	31	30
Tamamını Göster
15	Le Havre	20	16	20
16	Nantes	20	19	14
17	Auxerre	20	14	13
18	Metz	20	21	12

O AV P

1	PSV Eindhoven	21	64	56
2	Feyenoord	21	51	39
3	NEC Nijmegen	20	52	38
4	Ajax	21	41	38
5	S. Rotterdam	21	27	35
6	Alkmaar	21	36	32
7	FC Twente	21	31	31
8	FC Groningen	21	28	31
Tamamını Göster
15	FC Volendam	21	22	18
16	Heracles	21	30	17
17	NAC Breda	21	23	16
18	Telstar	21	25	16