12 Haziran Dünya Çocuk İşçiliği ile Mücadele Günü: Türkiye'de mevsimlik tarımın yükü çocukların omzunda

GİRİŞ: 12 Haziran 2025 - 12:30

Fotoğraf : BEYAZ

Dünya genelinde çocukların yaşadığı hak ihlallerine dikkat çekmek ve çocuk işçiliğinin ortadan kaldırılmasına yönelik toplumsal farkındalığı artırmak amacıyla her yıl 12 Haziran, Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Günü olarak anılıyor. İstanbul Bilgi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Zeynep Şimşek, Türkiye’de çocuk işçiliğinin en yaygın görüldüğü alanlardan biri olan mevsimlik gezici tarımda çalışan çocukların karşılaştığı sağlık sorunlarına ilişkin yürüttüğü araştırmaların bulgularını paylaştı.

Dünya genelinde 160 milyon çocuk işçinin yüzde 70’inin tarım, orman, balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği gibi alanlarda çalıştığını aktaran Şimşek, “5-11 yaş grubundaki çocuk işçilerin yüzde 76,6’sı ve 12-14 yaş grubundakilerin yüzde 75,8’i tarım sektöründe istihdam ediliyor. Türkiye’de ise özellikle mevsimlik gezici tarım işçiliği, çocuk işçiliğinin en yaygın biçimlerinden biridir ve bu işgücünün neredeyse yarısını 18 yaş altındaki çocuklar ve gençler oluşturuyor” dedi.

Çocuklar için fiziksel ve psikososyal riskler

Mevsimlik tarımda çalışmanın çocuklar için çok yönlü sağlık sorunları doğurduğunu belirten Şimşek, bu çocukların göç dönemlerinde riskli ulaşım koşulları, yetersiz barınma, bulaşıcı hastalıklar, zararlı kimyasallara maruz kalma, vücudun susuz kalması ve güneş çarpmasına bağlı rahatsızlıklar, ağır yük taşıma gibi ergonomik zorlanmalar, istismar, dışlanma ve stres gibi psikososyal sorunlarla karşı karşıya kaldığını vurguladı. Elektrik çarpmaları, kazalar, zehirlenmeler ve kronik hastalıkların da bu riskler arasında yer aldığını belirten Şimşek, tarımsal faaliyetlerin tehlikeli işler arasında sayıldığını; mevsimlik tarım işçiliğinin ise çocuk işçiliğinin en kötü biçimleri arasında yer aldığını ifade etti.

‘Yasal düzenlemeler uygulamada yeterince koruma sağlamıyor’

Çocukların gelişimini olumsuz etkileyen işlerde çalıştırılmasının uluslararası sözleşmeler ve Türkiye mevzuatı tarafından açıkça yasakladığını belirten Şimşek, Türkiye’nin Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 138 ve 182 sayılı sözleşmelerini 1998 ve 2001 yıllarında onaylandığını hatırlattı. Şimşek, ayrıca Türkiye’nin 2017-2023 yıllarını kapsayan Çocuk İşçiliği ile Mücadele Ulusal Programı’nda mevsimlik tarım işçiliğinin öncelikli risk alanı olarak belirlendiğini ifade etti. Ancak bu düzenlemelere rağmen uygulamada çocukların bu korumalardan yeterince yararlanamadığına dikkat çekti.

Genç işçiler daha yüksek risk altında

Mevzuata göre 15-17 yaş aralığındaki bireyler “genç işçi” olarak kabul ediliyor ve bu yaş grubunun çalışabileceği işler yasal olarak sınırlandırılmış durumda. Ancak mevsimlik tarım işçiliği, bu sınırların ötesinde gürültülü, kimyasallarla temas edilen, ağır fiziksel yük gerektiren ve sürekli göç içeren bir çalışma ortamı sunuyor. Şimşek, bu yaş grubundaki bireylerin fizyolojik olarak hâlâ gelişme aşamasında olduklarını vurgulayarak bu durumun gelişimsel koordinasyon eksikliği ve kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları gibi sağlık risklerine açık hale getirdiğini belirtti. Şimşek, “Araştırmalar, 15-17 yaş grubundaki gençlerin yüzde 95’inin 15 yaşını doldurmadan çalışmaya başladığını ve yüzde 93,7’sinin günde 8 saatten fazla çalıştığını gösteriyor. Gelişim çağında çalışmaya başlamaları nedeniyle tarımda çalışan 18 yaş altı kız çocuklarının yüzde 70’inde büyüme geriliği görülüyor” dedi.

‘Çözüm için sürdürülebilir politikalar şart’

Tarımda çocuk işçiliğiyle mücadelede yalnızca geçici projelerle yetinilmemesi, bunun yerine sistematik ve bütüncül politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini vurgulayan Şimşek, bu doğrultuda çeşitli önerilerde bulundu: “Öncelikle, birinci basamak sağlık hizmetleri kapsamında gebelik, lohusalık ve çocuk izlemlerinin nitelikli bir biçimde gerçekleştirilmesi büyük önem taşıyor. Aynı zamanda, saha denetimlerinin güçlendirilmesi ve ailelere yönelik destek mekanizmalarının oluşturulması gerekiyor. Çocuklara hak temelli sosyal hizmetlerin yaygınlaştırılması da oldukça önemli. Tarımda çalışan çocukların yaşam ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi için üretim alanlarında sağlıklı su, hijyenik tuvalet ve güvenli barınma gibi temel kriterler sağlanmalı ve bu kriterler tarım desteklemeleri için bir ön koşul haline getirilmeli. Ayrıca, Çiftçi Kayıt Sistemi’ne işçi bilgilerinin dahil edilmesi, çocuk işçiliğiyle mücadelede veri temelli adımlar atılmasına katkı sağlar. Ayrıca tarımın yapısal sorunlarının çözümü için Tarım İş Fonu’nun oluşturulması gerekiyor.”

Şimşek, “Toplumların kalkınması ancak fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan sağlıklı bireylerle mümkündür. Bu nedenle Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri arasında 2025 yılına kadar çocuk işçiliğinin her biçiminin ortadan kaldırılması yer alıyor. Bu hedefe ulaşmak için çocukların sağlıklı gelişim hakkını korumak hepimizin sorumluluğu” ifadelerini kullandı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Haber Kaynağı : BEYAZ

O AV P

1	Galatasaray	32	73	74
2	Fenerbahçe	32	71	70
3	Trabzonspor	32	59	66
4	Beşiktaş	32	56	59
5	Göztepe	32	40	52
6	Başakşehir	32	53	51
7	Samsunspor	32	43	48
8	Rizespor	32	44	40
Tamamını Göster
15	Eyüpspor	32	26	29
16	Gençlerbirliği	32	30	28
17	Kayserispor	32	24	27
18	Karagümrük	32	28	24

O AV P

1	Erzurumspor	38	82	81
2	Amed Sportif	38	81	74
3	Esenler Erokspor	38	81	74
4	Arca Çorum FK	38	63	71
5	Bodrum FK	38	71	64
6	Pendikspor	38	58	63
7	Keçiörengücü	38	73	60
8	Bandırmaspor	38	47	60
Tamamını Göster
17	Serik Belediyespor	38	44	39
18	Sakaryaspor	38	45	34
19	Hatayspor	38	33	14
20	A.Demirspor	38	22	-54

O AV P

1	Arsenal	35	67	76
2	M.City	34	69	71
3	M. United	35	63	64
4	Liverpool	35	59	58
5	Aston Villa	35	48	58
6	Bournemouth	35	55	52
7	Brentford	35	52	51
8	Brighton	35	49	50
Tamamını Göster
17	Tottenham	35	45	37
18	West Ham United	35	42	36
19	Burnley	35	35	20
20	Wolves	35	25	18

O AV P

1	Bayern Munih	32	116	83
2	B. Dortmund	32	65	67
3	RB Leipzig	32	63	62
4	Leverkusen	32	66	58
5	VfB Stuttgart	32	66	58
6	Hoffenheim	32	64	58
7	Freiburg	32	45	44
8	E. Frankfurt	32	57	43
Tamamını Göster
15	Werder Bremen	32	37	32
16	Wolfsburg	32	42	26
17	St. Pauli	32	27	26
18	FC Heidenheim	32	38	23

O AV P

1	Barcelona	34	89	88
2	Real Madrid	34	70	77
3	Villarreal	34	64	68
4	Atletico Madrid	34	58	63
5	Real Betis	34	52	53
6	Celta Vigo	34	48	47
7	Getafe	34	28	44
8	Athletic Bilbao	34	40	44
Tamamını Göster
17	Sevilla	34	41	37
18	Alaves	34	40	36
19	Levante	34	38	33
20	Real Oviedo	34	26	28

O AV P

1	Inter	35	82	82
2	SSC Napoli	35	52	70
3	AC Milan	35	48	67
4	Juventus	35	58	65
5	Roma	35	52	64
6	Como	35	59	62
7	Atalanta	35	47	55
8	Lazio	35	39	51
Tamamını Göster
17	Lecce	35	24	32
18	Cremonese	35	27	28
19	Verona	35	24	20
20	Pisa	35	25	18

O AV P

1	PSG	31	70	70
2	Lens	31	61	64
3	Lyon	32	52	60
4	Lille	32	51	58
5	Rennes	32	56	56
6	AS Monaco	32	56	54
7	Marsilya	32	59	53
8	Strasbourg	31	50	46
Tamamını Göster
15	Nice	32	36	31
16	Auxerre	32	30	28
17	Nantes	32	29	23
18	Metz	32	32	16

O AV P

1	PSV Eindhoven	32	92	78
2	Feyenoord	32	67	61
3	NEC Nijmegen	32	74	56
4	Ajax	32	61	55
5	FC Twente	32	54	55
6	Alkmaar	32	54	50
7	SC Heerenveen	32	57	50
8	FC Utrecht	32	51	47
Tamamını Göster
15	Telstar	32	44	31
16	FC Volendam	32	33	31
17	NAC Breda	32	30	25
18	Heracles	32	34	19

12 Haziran Dünya Çocuk İşçiliği ile Mücadele Günü: Türkiye'de mevsimlik tarımın yükü çocukların omzunda

Bültenimize Abone Olun