Sessiz pandemi: antibiyotik direnci

Antibiyotiklerin yanlış ve gereksiz kullanımı, bu ilaçlara dirençli bakterilerin ortaya çıkmasına yol açarak enfeksiyonların tedavisini zorlaştırıyor.

GİRİŞ: 27 Ocak 2026 - 12:21

Fotoğraf : BEYAZ

ABONE OL

Antibiyotiklerin yanlış ve gereksiz kullanımı, bu ilaçlara dirençli bakterilerin ortaya çıkmasına yol açarak enfeksiyonların tedavisini zorlaştırıyor. Bu durum hastalık sürelerinin uzamasına, hastanede yatışların ve ölüm riskinin artmasına neden olabiliyor. Hekimlerin böyle tablolarla karşılaştığında daha güçlü, daha pahalı ve daha fazla yan etkiye sahip ilaçlara yönelmek zorunda kaldığını vurgulayan Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Aytaç Çetinkaya, “Antibiyotikler ateş düşürücü ya da ağrı kesici değildir, bu nedenle her enfeksiyonda işe yaramaz. Gereksiz kullanımlar bugün fayda sağlamadığı gibi, yarın gelişen direnç nedeniyle daha ciddi bir hastalıkta kişinin tedavisiz kalmasına da yol açabilir” uyarısında bulundu.

Antibiyotik direnci, bakterilerin bu ilaçlara karşı etkisiz hale gelmesiyle ortaya çıkan önemli bir sağlık sorunu. Bu durumun “sessiz pandemi” olarak adlandırıldığını açıklayan Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Aytaç Çetinkaya, “Bu sessiz pandemi, COVID-19 gibi ani salgınlar kadar görünür olmasa da etkileri yavaş, sinsi ve süreklidir. Direnç kazanmış bu bakteriler seyahat, gıda ve çevre yoluyla tüm dünyaya yayılır. Dirençli enfeksiyonlar ise daha uzun hastane yatışlarına, daha maliyetli tedavilere ve artan ölüm riskine yol açar” dedi.

Evde kalan antibiyotikler hastalığı ağırlaştırabilir

Her enfeksiyonda hastalığa neden olan bakterinin aynı olmadığını ve her antibiyotiğin tüm bakterilere aynı oranda etki edemeyeceğini belirten Çetinkaya, “Özellikle evde kalan bir antibiyotiğin aynı hasta tarafından tekrar kullanılması ya da bir yakınına tavsiye etmesi, hastalığın uzamasına ve daha ağır enfeksiyonlara yol açabilir. Üstelik bu ilaçlar çoğu zaman son kullanma tarihi geçmiş haldedir ve bu nedenle beklenen etkiyi göstermez. Özetle, antibiyotiklerin mutlaka hekim önerisiyle doğru şekilde kullanılması gerekir” dedi.

Bağışıklığı zayıf kişiler için tehlike daha büyük

Antibiyotiklere dirençli bakterilerin herkes için önemli bir risk oluşturduğunu söyleyen Çetinkaya, “Sık ve gereksiz antibiyotik kullanan kişiler farkında olmadan kendi vücutlarında dirençli bakterilerin gelişmesine zemin hazırlarlar. Bu dirençli bakteriler temas, eller, gıdalar ve yakın çevre yoluyla başkalarına da geçebilir. Başta kendi yakınları olmak üzere bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler, dirençli enfeksiyonlara karşı daha savunmasızdır. Özellikle dikkat edilmesi gereken bireylere; yaşlılar, bebekler, kanser tedavisi görenler ve kronik hastalığı olanlar örnek verilebilir” şeklinde konuştu.

Prof. Dr. Aytaç Çetinkaya, vücutta antibiyotik direnci gelişmesine yol açabilecek altı hatalı alışkanlığı sıraladı:

Gereksiz antibiyotik kullanmak: Soğuk algınlığı, grip gibi viral enfeksiyonlarda antibiyotik kullanmak, direnç gelişimine doğrudan katkı sağlar.

Antibiyotik tedavisini erken kesmek: Kullanılan ilaç keyfi olarak bırakıldığında en dirençli bakteriler hayatta kalır ve tekrar çoğalırlar.

Yanlış doz veya düzensiz antibiyotik kullanmak: Düşük dozlar bakterileri öldürmez, onları daha dirençli hale getirir.

Reçetesiz antibiyotik kullanmak: Doktor kontrolü olmadan kullanılan antibiyotikler çoğu zaman gereksizdir veya hastanın durumunu daha da kötüleştirir.

Başkasına yazılan antibiyotiği kullanmak: Her enfeksiyon için aynı antibiyotik etkili değildir, yanlış ilacı kullanmak direnci artırır.

Hayvancılık ve tarım sektöründe bilinçsiz antibiyotik kullanımı: Yanlış ve gereksiz antibiyotik kullanımı sonucu gelişen dirençli bakteriler, gıdalar yoluyla toplu şekilde insanlara geçebilir.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Haber Kaynağı : BEYAZ

Gündem

Anahtar Parti İl Başkanı Vekili Tohumcu: ‘Epstein dosyası ve Türkiye’deki olası bağlantılar açıklıkla araştırılmalıdır’

6 Şubat’ta dayanışmanın adresi İzmir oldu: Adıyaman’ın acısı unutulmadı

MHP’li Selçuk Aslancan: ‘6 Şubat’ın, o kapkara günün acısı hâlâ yüreğimizde’ - Videolu Haber

DEVA Partisi Adıyaman İl Başkanı Mehmet Anaç: ‘Geldiler ve gittiler’

Yavuz Karaman’dan ‘6 Şubat’ mesajı: ‘Adıyaman için kavga değil, birlik zamanı’ - Videolu Haber

Başkan İskender Yıldırım’dan ‘6 Şubat’ mesajı: ‘Bu zorlu günleri omuz omuza aşacağız’ - Videolu Haber

Yorum Ekle

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Zorunlu alanlar * ile işaretlenmiştir

Yorumunuz

Adınız Soyadınız

O AV P

1	Galatasaray	20	47	49
2	Fenerbahçe	20	45	46
3	Trabzonspor	21	41	45
4	Göztepe	20	27	39
5	Beşiktaş	20	35	36
6	Başakşehir	20	34	30
7	Samsunspor	21	24	30
8	Gaziantep FK	20	27	25
Tamamını Göster
15	Eyüpspor	20	16	18
16	Kasımpaşa	20	15	16
17	Kayserispor	20	16	15
18	Karagümrük	21	18	12

O AV P

1	Amed Sportif	24	53	49
2	Esenler Erokspor	24	55	47
3	Erzurumspor	23	43	45
4	Arca Çorum FK	24	36	41
5	Bodrum FK	23	44	39
6	Pendikspor	24	34	39
7	Bandırmaspor	23	31	36
8	Boluspor	23	41	35
Tamamını Göster
17	Serik Belediyespor	23	23	26
18	Sakaryaspor	23	32	23
19	Hatayspor	24	18	7
20	A.Demirspor	23	15	-28

O AV P

1	Arsenal	25	49	56
2	M.City	24	49	47
3	Aston Villa	25	36	47
4	M. United	25	46	44
5	Chelsea	25	45	43
6	Liverpool	24	39	39
7	Brentford	25	39	39
8	Everton	25	28	37
Tamamını Göster
17	N. Forest	25	25	26
18	West Ham United	25	31	23
19	Burnley	25	25	15
20	Wolves	25	16	8

O AV P

1	Bayern Munih	20	74	51
2	B. Dortmund	21	43	48
3	Hoffenheim	20	43	42
4	VfB Stuttgart	21	38	39
5	Leverkusen	20	39	36
6	RB Leipzig	20	38	36
7	Freiburg	21	32	30
8	E. Frankfurt	21	41	28
Tamamını Göster
15	Wolfsburg	21	29	19
16	Werder Bremen	21	22	19
17	St. Pauli	21	20	17
18	FC Heidenheim	21	19	13

O AV P

1	Barcelona	23	63	58
2	Real Madrid	22	47	54
3	Atletico Madrid	22	38	45
4	Villarreal	21	39	42
5	Real Betis	22	36	35
6	Espanyol	22	26	34
7	Celta Vigo	23	30	33
8	Real Sociedad	23	33	31
Tamamını Göster
17	Getafe	22	16	23
18	Rayo Vallecano	22	18	22
19	Levante	21	24	18
20	Real Oviedo	22	12	16

O AV P

1	Inter	23	52	55
2	AC Milan	23	38	50
3	SSC Napoli	24	36	49
4	Juventus	23	39	45
5	Roma	23	27	43
6	Como	23	37	41
7	Atalanta	23	30	36
8	Lazio	23	24	32
Tamamını Göster
17	Lecce	23	13	18
18	Fiorentina	24	27	18
19	Pisa	24	19	15
20	Verona	24	18	15

O AV P

1	Lens	21	37	49
2	PSG	20	43	48
3	Lyon	21	34	42
4	Marsilya	20	46	39
5	Lille	21	34	33
6	Rennes	21	31	31
7	Strasbourg	20	33	30
8	Toulouse	20	31	30
Tamamını Göster
15	Le Havre	20	16	20
16	Nantes	21	19	14
17	Auxerre	20	14	13
18	Metz	21	21	13

O AV P

1	PSV Eindhoven	21	64	56
2	NEC Nijmegen	21	56	41
3	Feyenoord	21	51	39
4	Ajax	21	41	38
5	S. Rotterdam	22	29	36
6	FC Twente	22	36	34
7	Alkmaar	21	36	32
8	FC Groningen	21	28	31
Tamamını Göster
15	FC Volendam	22	24	21
16	Heracles	22	31	17
17	Telstar	21	25	16
18	NAC Breda	22	23	16