Akciğer Kanserinde Her 10 Vakadan 9'u Önlenebilir!

Dünyada her yıl yaklaşık 2,64 milyon kişiye akciğer kanseri tanısı konulurken, 1,86 milyon kişi bu hastalık nedeniyle hayatını kaybediyor. Akciğer kanserinin en önemli nedeni olan sigara kullanımı, hastalığın önlenebilir risk faktörlerinin başında geliyor. Özellikle uzun yıllar sigara içen kişilerde düzenli sağlık kontrolleri ve risk durumuna uygun tarama programları erken tanı açısından büyük önem taşıyor. Memorial Antalya Hastanesi Göğüs Cerrahisi Bölümü’nden Prof. Dr. Abdullah Erdoğan, “1-30 Kasım Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı” kapsamında akciğer kanserinde erken tanı, korunma yolları ve güncel tedavi yöntemleri hakkında bilgi verdi.

Akciğer kanseri erken dönemde belirti vermeyebiliyor

Uluslararası Kanser Araştırma Kurumu'nun GLOBOCAN 2024 tahminlerine göre, dünyada bir yılda yaklaşık 2,64 milyon yeni akciğer kanseri vakası görülmekte ve yaklaşık 1,86 milyon kişi bu hastalık nedeniyle yaşamını yitirmektedir. Türkiye'de ise son bir yılda yaklaşık 31 bin kişiye akciğer kanseri tanısı konulmuş, yaklaşık 25 bin kişi hastalık nedeniyle hayatını kaybetmiştir. Vakaların önemli bir bölümünün ileri evrede tespit edilmesi, erken tanının önemini ortaya koymaktadır. Akciğer kanseri çoğu zaman başlangıçta belirgin şikayetlere neden olmadan ilerleyebilmekte, belirtiler ortaya çıktığında hastalık ileri evreye ulaşabilmektedir.

Akciğer kanserinin en büyük nedeni sigara

Akciğer kanserinin en önemli ve önlenebilir risk faktörü tütün ve tütün ürünlerinin kullanımıdır. Özellikle uzun yıllar sigara içen, 50 yaş üzerindeki bireylerde hastalık riski belirgin şekilde artmaktadır. Türkiye'deki veriler, erkeklerde akciğer kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 90'ının, kadınlarda ise yüzde 43'ünün tütün kullanımıyla ilişkili olduğunu göstermektedir. Pasif içicilik de akciğer kanseri riskini artıran önemli etkenler arasında yer almaktadır. 

Bununla birlikte akciğer kanseri yalnızca sigara içenlerde görülmemektedir. Radon gazı, asbest, silika, ağır metaller, dizel egzoz dumanı, hava kirliliği ve bazı mesleki kimyasallara maruz kalmak da hastalık riskini artırabilmektedir. Genetik yatkınlık, aile öyküsü ve kronik akciğer hastalıkları da diğer risk faktörleri arasında bulunmaktadır.

Sigarayı bırakmak akciğer kanseri riskini azaltıyor

Akciğer kanserinden korunmanın en etkili yolu sigaraya hiç başlamamak ve tütün ürünlerinden tamamen uzak durmaktır. Sigara kullanan kişiler için bırakmak, hastalık riskinin azaltılması açısından büyük önem taşımaktadır. Bunun yanında pasif içicilikten korunmak, sağlıklı ve dengeli beslenmek, düzenli fiziksel aktivite yapmak ve mesleki maruziyetlere karşı koruyucu ekipman kullanmak da önemlidir. Kapalı ortamların düzenli havalandırılması ve hava kirliliğine maruziyetin azaltılması da korunmaya katkı sağlamaktadır. 

Geçmeyen öksürük ve ses kısıklığına dikkat!

Akciğer kanserinde erken dönemde ortaya çıkan belirtiler başka hastalıklarla karıştırılabilmektedir. Bu nedenle özellikle uzun süre devam eden veya karakter değiştiren şikayetlerin dikkate alınması gerekmektedir. Akciğer kanserinde görülebilen başlıca belirtiler şunlardır:

• Uzun süre geçmeyen veya karakter değiştiren öksürük 


• Balgamda kan görülmesi


• Nefes darlığı


• Göğüs ağrısı


• Nedeni açıklanamayan kilo kaybı ve halsizlik


• Ses kısıklığı


• Yutma güçlüğü

Özellikle uzun yıllar yoğun sigara kullanmış veya sigarayı bırakmış, yüksek risk grubundaki bireylerin düzenli hekim kontrolünden geçmesi önem taşımaktadır. Uygun risk grubundaki kişilerde düşük doz bilgisayarlı tomografi (LDCT) ile tarama yapılması, akciğer kanserinin erken evrede saptanmasına ve hastalığa bağlı ölüm riskinin azaltılmasına katkı sağlamaktadır.

Erken evrede cerrahi tedaviyle başarı şansı yükseliyor

Akciğer kanserinde tedavi; hastalığın evresine, tümörün hücresel özelliklerine, moleküler yapısına ve hastanın genel sağlık durumuna göre planlanmaktadır. Özellikle erken evrede tanı konulan küçük hücreli dışı akciğer kanserinde cerrahi tedavi önemli bir seçenek olarak öne çıkmaktadır. Tümörün lenf bezlerine veya uzak organlara yayılmadığı uygun hastalarda cerrahi müdahale ile uzun süreli hastalık kontrolü ve tam iyileşme şansı artmaktadır. Akciğer kanserinde en sık uygulanan cerrahi yöntemlerden biri lobektomi, yani akciğerin tümörün bulunduğu lobunun çıkarılmasıdır. Tümörün boyutuna ve konumuna göre segmentektomi veya kama rezeksiyonu gibi daha sınırlı cerrahi işlemler de tercih edilebilmektedir. Günümüzde uygun hastalarda kapalı cerrahi yöntemler uygulanarak daha küçük kesilerle ameliyat yapılabilmekte, ameliyat sonrası ağrı ve hastanede kalış süresi azaltılabilmektedir. Böylece hastaların günlük yaşamlarına daha kısa sürede dönmeleri hedeflenmektedir. Hastalığın evresine ve özelliklerine göre cerrahiye ek olarak kemoterapi ve radyoterapi de uygulanabilmektedir. İleri evre hastalıkta ise kemoterapi, hedefe yönelik tedaviler ve immünoterapi, tek başına veya birlikte kullanılabilmektedir. 

Akciğer kanserinde erken tanı, tedavi seçeneklerini artırmakta ve yaşam süresine önemli katkı sağlamaktadır. Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durmak, risk grubundaki kişilerin tarama programlarına katılması ve şüpheli belirtilerde zaman kaybetmeden hekime başvurmak hastalıkla mücadelede büyük önem taşımaktadır.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı