Demansta 'Saat çizim testi' bazı hastalarda bozulmaları yakalayabiliyor!

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Nöropsikolog Dr.

GİRİŞ: 11 Haziran 2026 - 13:11

Demansta 'Saat çizim testi' bazı hastalarda bozulmaları yakalayabiliyor!

Fotoğraf : BEYAZ

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Nöropsikolog Dr. İnci Birincioğlu, demansın erken tanısında nöropsikolojik testlerin ve bilişsel değerlendirmelerin, beynin farklı işlev ağlarındaki bozulmaları ortaya çıkararak tanıya nasıl katkı sağladığı hakkında açıklamalarda bulundu.

Demansın erken tanısı, çok yönlü değerlendirmeyi gerektirir!

Demansın erken tanısının nöroanatomik görüntüleme, elektrofizyolojik değerlendirmeler, genetik analizler ve nöropsikolojik incelemelerin birlikte ele alınmasını gerektirdiğini ifade eden Dr. İnci Birincioğlu, “Nöropsikolojik profil, farklı nörodejeneratif hastalıkların erken evrede ortaya çıkan bilişsel değişimlerini belirleyerek tanı sürecine önemli katkı sağlar.” dedi.

Nörodejeneratif hastalıkların başlangıçta belirli beyin bölgelerinde işlev kaybıyla ortaya çıktığını kaydeden Dr. Birincioğlu, “Hastalık ilerledikçe bu bozukluklar farklı alanlara yayılır ve sonuçta yaygın beyin atrofisi gelişir. Bu nedenle nöropsikolojik testler özellikle erken ve orta evrede değerli bilgiler sunar.” şeklinde konuştu.

Demansın temel özellikleri; sinsi başlangıç, yavaş ve ilerleyici seyir…

Demans sendromlarının üç temel özellikle tanımlandığını aktaran Dr. İnci Birincioğlu, “Sinsi başlangıç göstermesi, yavaş ilerlemesi ve progresif bir seyir izlemesi temel özellikleridir. Hastalığın ilk belirtileri ise yürütücü işlev bozukluğu, dil kaybı (afazi), bellek bozukluğu, görsel-mekânsal işlevlerde bozulma veya apraksi şeklinde ortaya çıkabilir. Bu belirtilerin hangi ağda başladığı, altta yatan nörodejeneratif sürecin anlaşılmasına yardımcı olur.” ifadelerini kullandı.

Erken dönemde demans saat çizim testiyle fark edilebilir!

Nöropsikolojik incelemelerin temel olarak yürütücü işlevler şebekesi (prefrontal korteks), dil şebekesi, bellek şebekesi (limbik sistem), ‘Ne?’ şebekesi (nesne ve yüz tanıma), ‘Nerede?’ şebekesi (uzamsal algı) gibi beş bilişsel ağı değerlendirdiğine işaret eden Dr. İnci Birincioğlu, şunları söyledi:

“Frontal lob işlevlerinin değerlendirilmesinde dikkat, çalışma belleği, sözel akıcılık, inhibisyon, bilişsel esneklik ve soyutlama becerileri incelenir. Sözel akıcılık testleri erken tanıda önemli bilgiler sunar. Kategori akıcılığının (örneğin hayvan isimleri) harf akıcılığına göre daha fazla bozulması Alzheimer hastalığını düşündürebilir. Buna karşılık kural sürdürme güçlükleri, perseverasyon ve disinhibisyon daha çok frontal sistem bozukluklarında görülür. Soyutlama becerisindeki hafif bozulmalar da hafif bilişsel bozukluğun erken göstergelerinden biridir.

Saat çizim testi hem kolay uygulanabilir olması hem de çok sayıda bilişsel işlev hakkında bilgi vermesi nedeniyle önemli bir tarama aracıdır. Planlama, zaman kavramı, soyutlama ve yürütücü işlevlerdeki bozulmalar saat çiziminde erken dönemde fark edilebilir. Bazı hastalarda mini-mental test puanları normal sınırlarda olmasına rağmen saat çizimindeki bozukluklar dikkat çekici olabilir.”

İpuçları verilse bile hatırlanamayan bilgiler, Alzheimer’ın erken habercisi olabilir!

Dil işlevlerinin adlandırma, anlama, konuşma üretimi, tekrarlama, okuma ve yazma becerilerini içerdiğini hatırlatan Dr. İnci Birincioğlu, “Dil değerlendirmesinde en sık kullanılan araçlardan biri Boston Adlandırma Testi’dir. Adlandırma güçlüğü (anomi), ilerleyici afazi tiplerinde ortak görülen önemli bir belirtidir.” dedi.

Hangi dil işlevlerinin korunduğu veya bozulduğunun, hastalığın nöroanatomik yerleşimi hakkında önemli bilgiler verdiğini dile getiren Dr. Birincioğlu, “Bellek değerlendirmesinde ise sözel ve görsel bellek testleri kullanılır. Sözel bellek testlerinde bireye belirli sayıda kelime öğretilir ve kısa süre sonra bunları hatırlaması istenir. Burada yalnızca öğrenme düzeyi değil, bilginin uzun süreli belleğe kaydedilip kaydedilemediği de değerlendirilir. İpucuyla hatırlanabilen unutkanlıklar dikkat sorunlarına bağlı olabilirken, ipuçlarına rağmen hatırlanamayan bilgiler hipokampal kayıt bozukluğunu düşündürür. Bu durum Alzheimer hastalığının erken evrelerinde sık görülür.” açıklamasını yaptı.

Demans, yüzleri tanıyamama ve mekânsal algı bozukluklarıyla da kendini gösterebilir!

‘Ne?’ Şebekesi sisteminin nesne ve yüz tanımayı sağladığına değinen Dr. İnci Birincioğlu, “Yüz tanıma testleri ve nesne tanıma değerlendirmeleri kullanılarak kişinin görsel bilgiyi anlamlandırma kapasitesi ölçülür. Bu alandaki bozukluklar agnozi olarak adlandırılır ve özellikle posterior kortikal bölgelerin etkilenmesiyle ortaya çıkabilir.” dedi.

‘Nerede?’ Şebekesinin ise uzamsal algı ve görsel-mekânsal organizasyon becerilerini yöneten ağ olduğuna işaret eden Dr. Birincioğlu, sözlerini şöyle tamamladı:

“Çizgi yönü belirleme testleri, şekil kopyalama görevleri ve yapılandırma testleri kullanılarak kişinin kendi bedeni ile dış dünya arasındaki mekânsal ilişkiyi kurabilme becerisi değerlendirilir. Bu sistemdeki bozukluklar ihmal sendromu, Balint sendromu veya Gerstmann sendromu gibi klinik tablolarla ilişkili olabilir.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Haber Kaynağı : BEYAZ

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Nöropsikolog Dr.

Gündem

Zeynep Mansur: 90'lardaki Aşklar ve Yaşanmışlıklar Çok Daha Güçlüydü

Dijital Kampüs Eğitim Programı’nda 237 Genç Sertifikalarını Aldı

Karaoluk Mahallesi’nde Sıcak Asfalt Çalışması Başladı

Andırın Kırsalında Yol Çalışmaları Hız Kesmeden Sürüyor

Denizli Büyükşehir’den Geleceğe Yeşil Miras: Yüzlerce Zeytin Fidanı

Denizli’de Dar Gelirli Ailelere Temel Bakım Ürünü Desteği

Yorum Ekle

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Zorunlu alanlar * ile işaretlenmiştir

Yorumunuz

Adınız Soyadınız

O AV P

1	Galatasaray	34	77	77
2	Fenerbahçe	34	77	74
3	Trabzonspor	34	61	69
4	Beşiktaş	34	59	60
5	Başakşehir	34	58	57
6	Göztepe	34	42	55
7	Samsunspor	34	46	51
8	Rizespor	34	46	41
Tamamını Göster
15	Eyüpspor	34	33	33
16	Antalyaspor	34	33	32
17	Kayserispor	34	27	30
18	Karagümrük	34	31	30

O AV P

1	Erzurumspor	38	82	81
2	Amed Sportif	38	81	74
3	Esenler Erokspor	38	81	74
4	Arca Çorum FK	38	63	71
5	Bodrum FK	38	71	64
6	Pendikspor	38	58	63
7	Keçiörengücü	38	73	60
8	Bandırmaspor	38	47	60
Tamamını Göster
17	Serik Belediyespor	38	44	39
18	Sakaryaspor	38	45	34
19	Hatayspor	38	33	14
20	A.Demirspor	38	22	-54

O AV P

1	Arsenal	38	71	85
2	M.City	38	77	78
3	M. United	38	69	71
4	Aston Villa	38	56	65
5	Liverpool	38	63	60
6	Bournemouth	38	58	57
7	Sunderland	38	42	54
8	Brighton	38	52	53
Tamamını Göster
17	Tottenham	38	48	41
18	West Ham United	38	46	39
19	Burnley	38	38	22
20	Wolves	38	27	20

O AV P

1	Bayern Munih	34	122	89
2	B. Dortmund	34	70	73
3	RB Leipzig	34	66	65
4	VfB Stuttgart	34	71	62
5	Hoffenheim	34	65	61
6	Leverkusen	34	68	59
7	Freiburg	34	51	47
8	E. Frankfurt	34	61	44
Tamamını Göster
15	Werder Bremen	34	37	32
16	Wolfsburg	34	45	29
17	FC Heidenheim	34	41	26
18	St. Pauli	34	29	26

O AV P

1	Barcelona	38	95	94
2	Real Madrid	38	77	86
3	Villarreal	38	72	72
4	Atletico Madrid	38	62	69
5	Real Betis	38	59	60
6	Celta Vigo	38	53	54
7	Getafe	38	32	51
8	Rayo Vallecano	38	41	50
Tamamını Göster
17	Osasuna	38	44	42
18	Mallorca	38	47	42
19	Girona	38	39	41
20	Real Oviedo	38	26	29

O AV P

1	Inter	38	89	87
2	SSC Napoli	38	58	76
3	Roma	38	59	73
4	Como	38	65	71
5	AC Milan	38	53	70
6	Juventus	38	61	69
7	Atalanta	38	51	59
8	Bologna	38	49	56
Tamamını Göster
17	Lecce	38	28	38
18	Cremonese	38	32	34
19	Verona	38	25	21
20	Pisa	38	26	18

O AV P

1	PSG	34	74	76
2	Lens	34	66	70
3	Lille	34	52	61
4	Lyon	34	53	60
5	Marsilya	34	63	59
6	Rennes	34	59	59
7	AS Monaco	34	60	54
8	Strasbourg	34	58	53
Tamamını Göster
15	Auxerre	34	34	34
16	Nice	34	37	32
17	Nantes	34	29	24
18	Metz	34	32	17

O AV P

1	PSV Eindhoven	34	101	84
2	Feyenoord	34	70	65
3	NEC Nijmegen	34	77	59
4	FC Twente	34	59	58
5	Ajax	34	62	56
6	FC Utrecht	34	55	53
7	Alkmaar	34	58	52
8	SC Heerenveen	34	57	51
Tamamını Göster
15	PEC Zwolle	34	44	37
16	FC Volendam	34	35	32
17	NAC Breda	34	35	29
18	Heracles	34	35	19

Demansta 'Saat çizim testi' bazı hastalarda bozulmaları yakalayabiliyor!

Yorum Ekle

Bültenimize Abone Olun