Bankaların yalnızca %11'i güvenilir yapay zeka yetkinliğine ulaşabildi

GİRİŞ: 22 Nisan 2026 - 11:26

GÜNCELLENME: 22 Nisan 2026 - 11:27

Bankaların yalnızca %11'i güvenilir yapay zeka yetkinliğine ulaşabildi

Fotoğraf : BEYAZ

Yapay zeka harcamaları hızla artarken, bankaların yalnızca sınırlı bir bölümü bu teknolojiyi güvenilir şekilde hayata geçirmek için gerekli yönetişim ve kontrol mekanizmalarını kurabilmiş durumda. Üstelik bankaların neredeyse yarısı, kendi yapay zekâ hazırlık seviyelerini olduğundan daha yüksek değerlendiriyor.

Bankacılıkta güven bir tercih değil, temel bir gerekliliktir. Ancak bankalar yapay zeka yatırımlarını diğer sektörlere kıyasla daha hızlı artırıyor. Buna rağmen çoğu kurum, bu teknolojiyi güven oluşturacak yönetişim, gözetim ve altyapıdan yoksun şekilde hayata geçiriyor. IDC’nin araştırma verilerine dayanan SAS Veri ve Yapay Zeka Etki Raporu: Güven Esası (The Trust Imperative), sektördeki bu temel çelişkiye dikkat çekiyor.

Araştırmada, incelenen dört sektör arasında bankacılık; hem yapay zeka harcamalarında hem de güvenilir yapay zeka uygulamalarının benimsenmesinde kamu, sigorta ve yaşam bilimleri sektörlerini geride bırakıyor. Nitekim bankaların yaklaşık dörtte biri (%23), IDC’nin Güvenilir Yapay Zeka Endeksi’nde en yüksek seviyede yer alıyor. Ancak bu avantajlara rağmen, kurumların büyük çoğunluğu raporun "ideal durum" olarak tanımladığı "yüksek iç güven ve kanıtlanmış güvenilirlik" kombinasyonunun çok uzağında kalıyor. Rapora göre:

Bankaların yalnızca %11’i hem kurum içi yapay zekâ güvenini yüksek seviyede tesis edebilmiş hem de somut olarak güvenilirliği kanıtlanmış yapay zekâ sistemlerine sahip.

Bankaların yaklaşık yarısı (%47) IDC’nin “güven ikilemi” olarak tanımladığı noktada konumlanıyor. Bu kurumlar ya güven eksikliği nedeniyle güvenilir yapay zekayı yeterince kullanamıyor ya da doğrulanmamış sistemlere aşırı bağımlı hale geliyor.

SAS Risk, Dolandırıcılık ve Uyum Çözümlerinden Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Stu Bradley, konuya ilişkin şunları söyledi: “Güvenilir yapay zeka söz konusu olduğunda bankacılık, bu çalışmadaki tüm sektörlerin önünde yer alıyor. Buna rağmen çoğu bankanın temel hazırlık seviyesi olması gereken noktanın oldukça gerisinde kalıyor. Yaklaşık 10 bankadan 9'u henüz güven algısını somut kanıtlarla hizalayamadı ve her beş bankadan biri hâlâ izole edilmiş (silo) veri yapılarıyla çalışıyor. Yapay zeka hedefleri ile hazırlık seviyesi arasındaki bu boşluğu kapatmak, tüm bankalar için yönetim katında bir öncelik olmalıdır.”

Yatırımlar artıyor, ancak temeller hâlâ kırılgan

Dünya genelinde 2.375 BT ve iş dünyası liderinin katılımıyla gerçekleştirilen araştırma, endişe verici bir tabloyu ortaya koyuyor: Yapay zeka yetkinliklerine yapılan yatırımlar; bu teknolojiyi güvenilir kılan "sorumlu inovasyon" ilkeleri ile yapılan yatırımlarla eşleşmiyor. Tek bir model hatasının bile ağır düzenleyici cezalara yol açabileceği veya müşteri güvenini bir gecede yerle bir edebileceği bu sektörde, söz konusu kopukluk ciddi bir risk arz ediyor.

Sorun yatırım eksikliği değil: Bankaların yapay zeka harcama grafiği, araştırmadaki diğer tüm sektörlerin üzerinde seyrediyor. Bankaların %60’ı bu alanda %4 ile %20 arasında bir büyüme beklerken, %12’lik bir kesim çok daha keskin artışlar öngörüyor. Bu ivmeye rağmen, çalışmada şu kritik temel yapısal zayıflıklara dikkat çekiyor:

Veri siloları: Bankaların %19’u hâlâ silo veri altyapısıyla faaliyet gösteriyor; bu oran araştırmadaki en yüksek seviye.

Yetersiz veri temelleri: Bankaların önemli bir bölümü etkin veri yönetişimi (%45) ve/veya merkezi ya da optimize edilmiş veri altyapısından (%41) yoksun.

Yetenek açığı: Kurumların %42’si uzmanlaşmış yapay zekâ yetkinliklerinde eksiklik yaşıyor.

Bu sorunları aşmak için bankaların %52’si yapay zekâ mimarisini genişletmeyi, %43’ü ise özel yapay zekâ ekipleri kurmayı veya büyütmeyi planlıyor. Ancak yalnızca %31’i doğrudan yapay zekâ modellerinin geliştirilmesi ve iyileştirilmesine odaklanmayı hedefliyor. Bu da karşı karşıya olunan engellerin teorik değil, doğrudan yapısal olduğunu ortaya koyuyor.

IDC Yapay Zeka ve Otomasyon Bölümü Araştırma Direktörü Kathy Lange, “Bankacılık sektörü yapay zekanın potansiyelini açıkça anlıyor, ancak anlamak ile uygulamak aynı şey değil. Güçlü veri mimarileri, yönetişim çerçeveleri ve yetkin insan kaynağı olmadan bankalar, yatırım getirisi (ROI) sağlayamayan projelere kaynak ayırma riskiyle karşı karşıya kalır. Daha da önemlisi, bu durum güven temelini zedeleyebilir.” uyarısında bulundu.

Yapay zekada gerçek değer: maliyet değil, inovasyon

Rapor, yapay zekânın bankacılıktaki temel değerinin maliyet azaltımı olduğu yönündeki yaygın varsayımı da sorguluyor. Buna karşılık bankacılık sektörü, yapay zekâdan elde edilen değerin ana kaynağı olarak süreç verimliliği yerine ürün ve hizmet inovasyonunu önceliklendiren tek sektör olarak öne çıkıyor.

Sektörler arası yatırım getirisi (ROI) verileri de bu yaklaşımı destekliyor. Yapay zekayı müşteri deneyimini iyileştirmek için kullanan kurumlar, yapılan her 1 dolarlık yatırım karşılığında 1,83 dolar ile en yüksek getiriyi elde ediyor. Pazar payını artırmaya odaklananlar 1,74 dolar ile ikinci sırada yer alırken, maliyet tasarrufuna odaklananların getirisi 1,54 dolar ile en düşük seviyede kalıyor. Ayrıca güvenilir yapay zekâyı önceliklendiren kurumların, yapay zekâ yatırımlarından elde ettikleri toplam getiriyi iki katına çıkarma olasılığı %60 daha yüksek.

Bankalar aynı zamanda agentic AI (ajan tabanlı yapay zeka) konusunda diğer sektörlere göre daha kararlı adımlar atıyor. Kurumların yaklaşık üçte biri, daha otonom sistemleri desteklemek için güvenilir yapay zeka yatırımlarını artırmayı planlıyor. Ancak yapay zeka sistemleri daha fazla karar verme yetkisi kazandıkça, zayıf yönetişimin doğuracağı sonuçlar da bir o kadar ağırlaşıyor.

SAS Global Finansal Hizmetler Direktörü Alex Kwiatkowski ise şunları söyledi: “Düzenleyici kurumlar ve müşteriler süreci yakından takip ediyor. Şu anda bankaların neredeyse yarısı ya doğrulanmamış yapay zekalar kullanıyor ya da onayladıkları teknolojileri hayata geçirmekte tereddüt ediyor,” diyerek ekledi: “Hiçbir banka bu rekabetçi rekabette geri planda kalan oyuncu olmak istemez ancak maliyet tasarrufu tek başına onları yarışta tutmaya yetmeyecektir. Kazananlar; yönetişim, açıklanabilirlik, şeffaflık ve güçlü veri temellerine işi ölçeklendirmeden önce, yani henüz bir şeyler bozulmadan yatırım yapan bankalar olacak.” dedi.

Daha fazla bilgi almak Data and AI Impact Report’a erişmek için SAS.com/ai-impact adresini ziyaret edebilirsiniz.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Haber Kaynağı : BEYAZ

Gündem

Eczacıbaşı Dynavit'in dörtlü final rakibi Scandicci

61.Cumhurbaşkanlığı Türkiye Bisiklet Turu'nda altıncı gün

Demircan’dan KPDK Tepkisi

Fatih Erbakan’dan dikkat çeken açıklamalar: ‘Cumhur İttifakı’na kapı kapalı’

Adıyaman’da Geyik Cafe & Restaurant’tan çalışanlarına ‘1 Mayıs’ izni - Videolu Haber

Kahta Devlet Hastanesi’ne 9 yeni hekim kadrosu tahsis edildi

Yorum Ekle

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Zorunlu alanlar * ile işaretlenmiştir

Yorumunuz

Adınız Soyadınız

O AV P

1	Galatasaray	31	72	74
2	Fenerbahçe	31	68	67
3	Trabzonspor	31	58	65
4	Beşiktaş	32	56	59
5	Başakşehir	31	52	51
6	Göztepe	31	39	51
7	Samsunspor	31	39	45
8	Rizespor	32	44	40
Tamamını Göster
15	Gençlerbirliği	31	30	28
16	Eyüpspor	31	25	28
17	Kayserispor	31	23	26
18	Karagümrük	31	27	21

O AV P

1	Erzurumspor	37	81	80
2	Amed Sportif	37	78	73
3	Esenler Erokspor	37	80	73
4	Arca Çorum FK	37	62	70
5	Bodrum FK	37	71	64
6	Pendikspor	37	57	62
7	Keçiörengücü	37	69	57
8	Bandırmaspor	37	46	57
Tamamını Göster
17	Serik Belediyespor	38	44	39
18	Sakaryaspor	38	45	34
19	Hatayspor	38	33	14
20	A.Demirspor	38	22	-54

O AV P

1	Arsenal	34	64	73
2	M.City	33	66	70
3	M. United	34	60	61
4	Liverpool	34	57	58
5	Aston Villa	34	47	58
6	Brighton	34	48	50
7	Bournemouth	34	52	49
8	Chelsea	34	53	48
Tamamını Göster
17	West Ham United	34	42	36
18	Tottenham	34	43	34
19	Burnley	35	35	20
20	Wolves	34	24	17

O AV P

1	Bayern Munih	31	113	82
2	B. Dortmund	31	65	67
3	RB Leipzig	31	62	62
4	VfB Stuttgart	31	63	57
5	Hoffenheim	31	61	57
6	Leverkusen	31	62	55
7	E. Frankfurt	31	56	43
8	Freiburg	31	44	43
Tamamını Göster
15	Hamburger SV	31	34	31
16	St. Pauli	31	26	26
17	Wolfsburg	31	41	25
18	FC Heidenheim	31	35	22

O AV P

1	Barcelona	33	87	85
2	Real Madrid	33	68	74
3	Villarreal	33	59	65
4	Atletico Madrid	33	56	60
5	Real Betis	33	49	50
6	Getafe	33	28	44
7	Celta Vigo	33	45	44
8	Real Sociedad	33	52	43
Tamamını Göster
17	Alaves	33	38	36
18	Sevilla	33	40	34
19	Levante	33	37	33
20	Real Oviedo	33	26	28

O AV P

1	Inter	34	80	79
2	SSC Napoli	34	52	69
3	AC Milan	34	48	67
4	Juventus	34	57	64
5	Como	34	59	61
6	Roma	34	48	61
7	Atalanta	34	47	54
8	Lazio	34	37	48
Tamamını Göster
17	Lecce	35	24	32
18	Cremonese	34	26	28
19	Verona	34	23	19
20	Pisa	35	25	18

O AV P

1	PSG	30	68	69
2	Lens	30	60	63
3	Lyon	31	48	57
4	Lille	31	50	57
5	Rennes	31	54	56
6	Marsilya	31	59	53
7	AS Monaco	31	54	51
8	Strasbourg	30	49	46
Tamamını Göster
15	Nice	31	35	30
16	Auxerre	31	27	25
17	Nantes	31	26	20
18	Metz	31	31	16

O AV P

1	PSV Eindhoven	31	90	77
2	Feyenoord	31	65	58
3	NEC Nijmegen	31	73	55
4	Ajax	31	59	54
5	FC Twente	31	52	54
6	Alkmaar	31	52	49
7	SC Heerenveen	31	55	47
8	FC Utrecht	31	49	44
Tamamını Göster
15	FC Volendam	31	33	31
16	Telstar	31	43	30
17	NAC Breda	31	30	25
18	Heracles	31	34	19